Финансист №2 (42) 2026

Қаржы әлемінде ұрпақтардың жаһандық алмасуы жүріп жатыр. Жиналған ондаған триллион доллар байлық біртіндеп соғыстан кейінгі бэби-бумерлер буынынан олардың балаларына (X буыны мен миллениалдарға) және немерелеріне (Z буынына) өтуде. Мұрагерлер бұл қаражатты қалай басқарады және осының аясында қор нарығын не күтіп тұр - «Финансист» журналының осы санының басты сұрақтары осылар.

Біз Джон Рокфеллерден Илон Маскқа дейінгі ірі капиталдардың қалыптасу тарихын зерттеп, соңғы 100 жылдағы экономикалық құрылымның өзгеруі байлық көздері мен ірі капитал жинау жылдамдығына қалай әсер еткенін талдадық. Қызықты жайт: бүгінде мұра қаржылық элитаны қалыптастырудың негізгі тәсілі болудан қалды. Forbes рейтингіндегі көшбасшылардың басым көпшілігі өз бизнес-империяларын өздері құрған, оларды отбасынан мұраға алмаған. Ал қазіргі таңда мұндай бизнес-империялардың құны ХХ ғасыр басындағы магнаттар үшін негізгі актив болған мұнай ұңғымалары мен көмір шахталарынан ондаған есе жоғары.

Корпоративтік басқару институтының дамуы мұрагерлік қағидатын түбегейлі ығыстырып, бірінші орынға құзырет пен тәжірибені шығарды. Акцияларды мұраға қалдыруға болады, бірақ басқарушы лауазымын емес. Экономикадағы өзгерістер қайшылықты түрде бұрын мүмкін болмаған қозғалыстардың пайда болуына әкелді. Ірі кәсіпкерлер саналы түрде елеулі активтерді отбасылық әулетке беруден бас тартып, өз байлығының кемінде жартысын қайырымдылыққа бағыттауды таңдайды; осылайша The Giving Pledge бастамасы пайда болды.

«Зауыттар мен кемелерді» мұраға алуға болады, бірақ бұл сирек кездеседі, ал болашаққа капиталды өз бетінше қалыптастыруды үйренуге де болады. Осы тұрғыда дамыған қоғамдардағы зейнетақы жүйесінің басты мәселесі – жұмыс істемейтін қарттар үлесінің артуы мен жұмыспен қамтылғандар үлесінің қысқаруы салдарынан мемлекеттік қорлардың сарқылуы екенін түсіну маңызды. Осы жағдайға байланысты қартайған шаққа жинақ жасау бұрынғыдан да өзекті бола түсуде. Біз АҚШ мысалында инвестициялауды мүмкіндігінше ерте бастау неге маңызды екенін талдап көрсеттік, тіпті зейнет жасына әлі өте алыс болса да. Ал табысының 10%-дан астамын болашаққа жинай алатындар үшін 45 жасқа дейін мүмкіндігінше көп қаражат жинауды мақсат ететін F.I.R.E. қозғалысының қағидаттары қызықты болуы мүмкін – бұл туралы бізде бөлек материал да бар.

Жаңа «Финансист» журналының жұлдызы қаржы әлемінің Эйнштейні – Нью-Йорк қор биржасының аңызға айналған трейдері Питер Такман болды, ол миллиондаған адамдар үшін Уолл-стриттің символы болып қала береді.

Жақсы әсер алуыңызға тілектеспіз!