Сәуір 2026 - Нақты бағаны жібіту жоспары жүзеге аспады
Қазақстандағы инфляцияға шолу
13 мамыр 2026, 15:51
• Жылдық инфляция наурыздағы 11%-дан сәуірде 10,6%-ға дейін күрт баяулады. Бұған негізінен ақылы қызметтердің әсері себеп болды.
• Азық-түлік тауарларының бағасы сәуірде де баяу қарқынмен өсуін жалғастырды, бұл көкөністер мен жемістер бағасының динамикасымен байланысты.
• Жанар-жағармай материалдары бағасының болмашы өсуіне қарамастан, азық-түлікке жатпайтын инфляция қайтадан жеделдеді.
• Ақылы қызметтер инфляцияның баяулауына ең оң ықпал етті. Бағаларды уақытша тоқтату мерзімі аяқталғанына қарамастан, сәуірде тұрғын үй-коммуналдық қызметтер тарифтері өзгеріссіз қалды.
• Сәуірде Еуроаймақта энергия тасымалдаушылар бағасының әсерінен инфляцияның жеделдеуі жалғасты, ал Ресейде инфляция аздап баяулады.
• Валюталық арна бесінші ай қатарынан барлық шетел валюталарының теңгеге қатысты әлсіреуі аясында баға қысымын төмендетіп келеді.
• Біздің 2026 жылдың соңына арналған инфляция болжамымыз 9,3% деңгейінде, ал 2027 жылдың соңына арналған болжам 7,9% деңгейінде сақталды.
Жылдық инфляция сәуірде де айтарлықтай баяулап, 10,6%-ды құрады. Бұл наурыздағы 11%-дан едәуір төмен және 2025 жылдың қыркүйегіндегі 12,9% шегінен айтарлықтай аз. Дәл сол кезеңде жанар-жағармай мен коммуналдық қызметтер бағасын наурыздың соңына дейін тоқтату шарасы енгізілген болатын. Соған қарамастан, сәуірде жанар-жағармай бағасы аз ғана өсті, ал тұрғын үй қызметтері толықтай бейтарап нәтиже көрсетті. Осы аяда ақылы қызметтердің жылдық өсім қарқыны баяулауын жалғастырды. Сонымен қатар, азық-түлік инфляциясы екінші ай қатарынан төмен деңгейде сақталды. Ал азық-түлікке жатпайтын тауарлар бағасы айтарлықтай қымбаттады, мұнда жанар-жағармайдың әсері шамалы болды, себебі негізгі өсімді дәрі-дәрмек бағасы көрсетті. Нәтижесінде, бағаны тоқтату мерзімінің аяқталуы сәуірдегі баға өсіміне айтарлықтай әсер етпеді, ал кейбір азық-түлікке жатпайтын тауарлар мен көлік қызметтері әлдеқайда көбірек ықпал етті.
Азық-түлік тауарлары бағасының өсуі баяу қарқынмен жалғасуда. Бір ай ішінде бағалар орта есеппен 0,7%-ға өсті, бұл наурыздағы 0,7% деңгейімен бірдей және соңғы сегіз жылдағы сәуір айлары арасындағы екінші ең жақсы нәтиже болып отыр. Бұл өткен жылдың сәуірімен салыстырғанда айтарлықтай төмен, ол кезде айлық өсім 1,1%-ға жеткен еді. Баға өсімінің баяулауына негізгі себеп — жемістер мен көкөністер. Олардың бағасы наурызбен салыстырғанда 1,4%-ға төмендеді. Бір жыл бұрын жемістер мен көкөністер бағасы орта есеппен айына 2,1%-ға өсетін. Қияр бағасының төмендеуі төртінші ай қатарынан жалғасып, бұл жолы 21%-ға арзандады. Сондай-ақ қызанақ 7,8%-ға, ал банан мен апельсин 3%-ға арзандады. Екінші жағынан, жұмыртқа бағасының айына 2,1%-ға, ал жыл басынан бері 6,5%-ға қымбаттағанын атап өткен жөн.
Азық-түлікке жатпайтын инфляция қайтадан соңғы рекордтық деңгейлерге оралды. Бағалардың айлық өсімі 0,9%-ды құрады, бұл тарихи төмен наурыздағы 0,5% көрсеткішінен айтарлықтай жоғары. Жылдық есепте азық-түлікке жатпайтын тауарлар 11,7%-ға қымбаттады, бұл ақпандағы рекордтық деңгейдің қайталануы және 2023 жылдың тамызынан бергі ең жоғары көрсеткіш болды. Салық реформасының әсері әлсіреп, теңгенің нығаюы оң ықпал еткендей көрінгенімен, фармацевтика мен кейбір техника түрлерінің бағасы жедел өсті. Дәрі-дәрмектер бағасы орта есеппен айына 2,2%-ға көтерілді, ал бір жыл бұрын бұл өсім небәрі 0,5% болған. Сонымен қатар, сымсыз құлаққаптар (+9,6%), ноутбуктер (+5,1%) және жеке пайдалануға арналған тауарлар (+1,5%) қымбаттады. Бағаны тоқтату шарасы жойылғанына қарамастан, жанар-жағармай бағасының өсуі айына небәрі 0,4%-ды құрады.
Ақылы қызметтер қайтадан инфляцияның баяулауына негізгі катализатор болды. Бұл сегменттегі жылдық баға өсімі 8,9%-ды құрап, 2022 жылдың сәуірінен бергі ең төменгі көрсеткішке жетті. Сәуір айының өзінде сегменттің айлық өсімі 0,9% болды, бұл наурыздан 0,3 пайыздық тармаққа жоғары болғанымен, өткен жылдың сәуірінен әлдеқайда төмен. Ол кезде айлық өсім 1,9%-ға жеткен еді. Тарифтерді тоқтату мерзімі аяқталғанына қарамастан, тұрғын үй қызметтері бағасының жылдық өсімі баяулауда. Барлық тарифтер айлық есепте өзгеріссіз қалды. Сонымен бірге, көлік қызметтері бағасының күрт өскені байқалды. Орташа алғанда бағалар 2,5%-ға өсті, бұл наурыздағы 1,9% өсімнен жоғары және негізінен әуе билеттерінің қымбаттауымен байланысты.
Сауда серіктестеріндегі жиынтық инфляция аздап өсті. Импорт үлесі бойынша өлшенген негізгі сауда серіктес елдердегі жылдық инфляция екі айлық тоқыраудан кейін аздап өсті. Ресей, Қытай және ЕО бойынша жиынтық көрсеткіш 2,41%-дан 2,47%-ға көтерілді. Ресейде мамыр айының басындағы инфляция 5,6%-ға дейін баяулады. Біздің есептеулеріміз бойынша, сәуірде Ресейде қияр бағасы 26%-ға, қызанақ бағасы 10%-ға арзандады, сондай-ақ жұмыртқа, май және кейбір тұрмыстық техника түрлерінің бағасы аздап төмендеді. Қытайда жылдық инфляция наурыздағы баяулаудан кейін 1%-дан 1,2%-ға жеделдеді. Сонымен қатар, Еуроаймақта инфляцияның 2,5%-дан 3%-ға дейін күрт өсуі жалғасуда, бұл 2023 жылдың қыркүйегінен бергі ең жоғары деңгей және энергия тасымалдаушылар бағасының жылдық 10,9%-ға өсуімен байланысты. Сонымен бірге, қызметтер бағасының өсімі 3,2%-дан 3%-ға дейін баяулады, ал азық-түлік инфляциясы 2,5% деңгейінде тұрақты қалып отыр.
Сәуір теңге үшін рекордтық ай болды. Импорт үлесі бойынша өлшенген төрт негізгі валютаның (USD, EUR, RUB, CNY) теңгеге қатысты орташа жылдық өзгерісі сәуірде -4,3%-ды құрады. Бұл наурыздағы +3%-дан және өткен жылдың сәуіріндегі 19,8%-дан әлдеқайда төмен. Сәуір айының өзінде теңге валюталық қоржынға қатысты 2,7%-ға нығайды. Жылдық нығаюдың негізгі бөлігін АҚШ доллары қамтамасыз етті — оның орташа сәуірлік бағамы бір жыл ішінде 8,8%-ға төмендеді. Дегенмен, бұл көрсеткіш 2023 жылдың наурызынан бергі ең төменгі деңгей болып отыр. Сәуірде доллар валюталық қоржынның арзандауына 52% үлес қосты, ал қалған валюталар да теңгеге қатысты жылдық есепте 0,5–0,8%-ға әлсіреді.
БҰҰ-ның ФАО азық-түлік бағалары индексі сәуірде де өсуін жалғастырды. Сәуірде әлемдік азық-түлік бағалары орта есеппен жылдық есепте 2%-ға қымбаттады. Наурызбен салыстырғанда ФАО индексі 1,6%-ға өсті, негізінен майлар мен тоңмайлардың (+5,9%) әсерінен. Екінші жағынан, қант бағасы наурыздағы күрт өсімнен кейін 4,7%-ға төмендеді. Жылдық есепте ең қатты қымбаттағандар — майлар мен тоңмайлар (+23%) және ет өнімдері (+6,4%). Дәнді дақылдар бойынша жылдық өсім екінші ай қатарынан 0%-дан сәл ғана жоғары болды, ал сүт өнімдері мен қант бағасы жылдық есепте 21%-ға төмендеуін жалғастыруда.
Біз 2026 жылдың соңына арналған жылдық инфляция болжамын 9,3% деңгейінде сақтаймыз. Сәуірдегі инфляцияның баяулауы жалпы алғанда біздің күткенімізге сәйкес келді, дегенмен кейбір сегменттер сәл өзгеше динамика көрсетті. Алдағы бірнеше айда қызметтер инфляциясының әлдеқайда айқын баяулауын күтеміз, ал азық-түлікке жатпайтын тауарлар бойынша сәуір нәтижелері мен жанар-жағармай бағасының өсуі аясында болжамымызды жоғары қарай қайта қарадық. Еуроаймақта инфляция жеделдеуде, бірақ Қытай мен Ресейде жағдай әзірге тұрақты. Соған қарамастан, теңгенің одан әрі нығаюы және жоғары базалық мөлшерлеме инфляцияның баяулауына қолдау көрсетеді. Сонымен қатар, мамыр айында әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары бағасының апталық өсім қарқынының одан әрі баяулағанын атап өтеміз.