2025 жылғы желтоқсан — соңғы онжылдықтағы инфляция бойынша екінші рекордтық жыл

• Жылдық инфляция қарашадағы 12,4%-дан желтоқсанда 12,3%-ға дейін баяулады. Бұл соңғы 10 жыл ішіндегі баға өсімі бойынша екінші рекордтық жыл болып отыр (2022 жылы – 20,3%).
• Азық-түлік тауарлары 2025 жылы рубльдің теңгеге қатысты айтарлықтай нығаюы аясында бағаға қысымды күшейтуді жалғастыруда. Ет өнімдері баға өсімінің негізгі драйверіне айналды.
• Азық-түлік емес тауарлар сегментіндегі инфляция 2025 жылы жанар-жағармай бағасының өсуі аясында тұрақты жоғары деңгейде сақталды.
• Ақылы қызметтер сегменті 2025 жылы бағаға қысымды әлсіретті, бұл ең алдымен коммуналдық қызметтер бағасының баяулауымен байланысты.
• Ресей Федерациясы мен Еуроодақта баға өсімінің баяулауы, сондай-ақ әлемдік азық-түлік бағасының төмендеуі байқалады.
• Валюталық арна рубль арқылы бағаға қысым көрсетуді жалғастыруда, алайда желтоқсанда бұл әсер жаз және күз айларымен салыстырғанда әлдеқайда төмен болды.
• Біздің ағымдағы болжамымыз бойынша, 2026 жылдың соңындағы инфляция 10,1%, ал 2027 жылдың соңында 9,1% деңгейінде қалыптасады.

Жылдық инфляция жылдың соңында 12,3% деңгейіне дейін аздап баяулады. Бұл қарашадағы 12,4%-дан төмен, алайда 2024 жылдың соңындағы 8,6%-бен салыстырғанда айтарлықтай жоғары көрсеткіш. Азық-түлік тауарлары бойынша баға өсімі жеделдей түсті: соңғы бір жылда орташа өсім 13,5% болды, бұл 2023 жылғы шілдеден бергі ең жоғары деңгей. 2024 жылы бұл көрсеткіш небәрі 5,5% болған еді. Баға өсімінің негізгі факторларының бірі — 2025 жылы рубльдің теңгеге қатысты орташа бағамының 24%-ға өсуі (2024 жылмен салыстырғанда). ҚР Ұлттық Банкінің есептеуі бойынша базалық инфляция 0,8% деңгейінде, яғни тарихи орташа мәнге жақын сақталуда. Халықтың келесі 12 айға күтілетін инфляциясы 13,6%-дан 14,7%-ға дейін күрт өсті, бұл 2024 жылғы сәуірден бергі рекордтық деңгей. Нақты пайыздық мөлшерлеме 5,7%-ға жетіп, сәуір айынан бергі ең жоғары мәнді көрсетті.

2025 жылы азық-түлік тауарларының жылдық инфляцияға қосқан үлесі 26%-дан 44%-ға дейін өсті. Осылайша, өткен жылды азық-түлік инфляциясының жылы деп атауға болады. Қарашамен салыстырғанда бұл сегменттегі баға қысымы одан әрі күшейді. Ет және ет өнімдерінің бағасы жылдық есепте 22,6%-ға дейін өсті, бұл кемінде 2019 жылдан бергі рекордтық көрсеткіш. Сонымен қатар, «майлар мен тоң майлар», сондай-ақ алкогольсіз сусындар тобы бойынша да орташа деңгейден жоғары өсім байқалады. Көкөністер бағасы маусымдық факторлар әсерінен айлық есепте 8,6%-ға өсті.

Азық-түлік емес тауарлар инфляциясы жоғары деңгейде қалып, 11,1% ж/ж көрсетті. Бұл қарашадағы 11,2%-дан сәл төмен, бірақ 2023 жылғы қарашадан бергі екінші ең жоғары көрсеткіш болып табылады. Сегменттің жылдық инфляцияға қосқан үлесі 28%, бұл соңғы бес жылдағы орташа деңгейге сәйкес келеді.

Баға өсімі орташа деңгейден жоғары болған тауар топтары:

• зергерлік бұйымдар (+38% ж/ж),
• бензин (+15,5% ж/ж),
• фармацевтикалық өнімдер (+13,5% ж/ж).

Желтоқсанда ЖЖМ бағасы айлық есепте 0,4%-ға ғана өсті, ал жеке пайдалануға арналған тауарлар бойынша баға өсімі жеделдей түсті.

Ақылы қызметтер сегменті жыл қорытындысы бойынша баға қысымын әлсіретті. Жылдық өсім 12% болды, бұл 2024 жылдың соңындағы 13,3%-дан төмен. Алайда 2025 жылдың маусымында бұл сегмент 16,1%-ға жетіп, кемінде 2019 жылдан бергі рекордты көрсеткен еді. Коммуналдық қызметтер бағасының өсуі баяулап, негізгі факторға айналды. Бұл сегменттегі өсім 9,3% ж/ж, ал 2025 жылдың тамызында 17,7% болған. Суық су бағасы қазан айынан бері төмен деңгейде сақталуда. Ыстық су мен электр энергиясы бойынша бағалар мұздатылған. Желтоқсанда жылу және су бұру қызметтері бойынша жылдық өсім баяулады, ал су бұру бағасы айлық есепте 2,4%-ға төмендеді. Айта кету керек, тұрғын үй-коммуналдық қызметтердің ешбір түрі айлық өсім көрсеткен жоқ, ал өзге ақылы қызметтер (әуе тасымалы, демалыс, шаштараз қызметтері) бағаның өсуін жалғастырды.

Сауда серіктестеріндегі инфляция қысымы әлсіреуде. Импорт үлесімен өлшенген орташа инфляция екінші ай қатарынан төмендеп, соңғы 2,5 жылдағы ең төмен деңгейге жетті. Ресей, Қытай және ЕО бойынша жиынтық көрсеткіш 2,5%-дан 2,2%-ға төмендеді. Ресейде инфляция 5,6%-ға дейін баяулады (өткен жылы – 9,51%). Еуроодақта инфляция ЕОБ мақсатты деңгейі – 2%-ға жетті. Қытайда инфляция 0,7%-дан 0,8%-ға дейін аздап жеделдеп, 2023 жылғы ақпаннан бергі ең жоғары мәнді көрсетті.

Желтоқсанда валюталық арнаның инфляцияға әсері төмендеді, бірақ ол 2024 жылмен салыстырғанда әлдеқайда жоғары күйінде қалды. Төрт негізгі валютаның (USD, EUR, RUB, CNY) теңгеге қатысты орташа жылдық қымбаттауы 10,2% ж/ж болды. Бұл сәуір–қазан 2025 кезеңіндегі 17–21% көрсеткішінен айтарлықтай төмен. Баға қысымының әлсіреуіне ең көп үлесті рубль қосты: желтоқсанда рубльдің теңгеге қатысты орташа бағамы жылдық есепте 29%-ға өсті. Сәуір–қазан аралығында рубль импорттық валюта себетінің өсіміне 42% үлес қосқан, ал желтоқсанда бұл үлес 84%-ға дейін артты, себебі доллар теңгеге қатысты 1,6% ж/ж арзандады.

БҰҰ ФАО-ның азық-түлік бағалары индексі 2,3% ж/ж төмендеді. 2025 жылы орта есеппен әлемдік азық-түлік бағалары 2024 жылмен салыстырғанда 4,3% жоғары болды. Желтоқсанда индекс негізінен қант (–24% ж/ж) пен сүт өнімдері (–7,7% ж/ж) есебінен төмендеді. Астық бағасы да 3,7%-ға азайды. Ал ет бағасы әлемдік нарықта 3,4% ж/ж өсті, бұл Қазақстан нарығындағы жағдаймен үндеседі.

Біздің жылдық инфляция бойынша ағымдағы болжамымыз — 2026 жылдың соңына қарай 10,1%. Салық реформасына байланысты жылдың алғашқы айларында белгілі бір қысым күтіледі. Алайда қаңтар айындағы әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының апталық бағалары айтарлықтай өсім көрсетпей отыр, бұл инфляцияның қаңтарда аздап қана өсуіне үміт береді. Сондай-ақ рубль бағамының соңғы төрт айда тұрақты болуы, бензин бағасының мұздатылуы аясында азық-түлік емес тауарлардағы қысымды төмендетеді. Ақылы қызметтер бойынша баға өсімі де өткен жылмен салыстырғанда баяулайды деп күтілуде. Алдағы кезеңде біз сыртқы инфляцияның әлсіреуі, жоғары базалық мөлшерлеменің әсері және салық реформасынан кейінгі бюджеттік тапшылықтың қысқаруы аясында баға өсімінің баяулауын күтеміз.