2026 жылғы мамыр. Мамыр айы айтарлықтай тосынсыйларсыз өтті
Қазақстандағы инфляцияға шолу
11 июня 2026, 11:20
Жылдық инфляция сәуірдегі 10,6%-дан мамырда 10,4%-ға дейін баяулады, негізінен азық-түлік тауарларының әсерінен.
Мамыр айында азық-түлік тауарлары соңғы 10 жылдағы бағаның ең төменгі айлық өсімдерінің бірі болған екінші үздік нәтижені көрсетті.
Сәуірдегі айтарлықтай өсімнен кейін азық-түлікке жатпайтын тауарлар бойынша айлық инфляция баяулады.
Бағаларды мұздату мерзімі аяқталғаннан кейін тұрғын үй-коммуналдық қызмет тарифтері айтарлықтай көтерілгеніне қарамастан, ақылы қызметтер бағасының өсу қарқыны сәл баяулады.
Мамыр айында Еуроаймақта энергия тасымалдаушыларының қымбаттауы аясында инфляцияның жеделдеуі жалғасты, ал Ресейде инфляция сәл бәсеңдеді.
Валюталық арна арқылы қысымның бес ай қатарынан төмендеуінен кейін рубльдің теңгеге қатысты айына 5,8%-ға нығаюы салдарынан қысым қайта өсті.
2026 жылдың соңына арналған инфляция болжамы 9,3%-дан 9,5%-ға дейін көтерілді, ал 2027 жылдың соңына арналған болжам 7,9% деңгейінде сақталды.
Жылдық инфляция мамыр айында да баяулауын жалғастырды
Мамырда жылдық инфляция 10,4%-ды құрады. Бұл сәуір көрсеткішінен 0,2 пайыздық тармаққа төмен және 2025 жылғы қыркүйектегі 12,9% деңгейіндегі шыңнан айтарлықтай төмен. Дәл сол кезде наурыз айының соңына дейін жанар-жағармай мен коммуналдық қызметтердің бағасын уақытша тоқтату енгізілген болатын.
Мораторийдің аяқталуы әзірге тек тұрғын үй-коммуналдық қызметтердің қымбаттауына әсер етті және оның өзі бір ай кешігіп байқалды. Сонымен қатар жанар-жағармай бағасы өсіп жатқанымен, өсім қарқыны әлі де баяу.
Ақылы қызметтер секторында бағаның жылдық өсу қарқыны қайтадан баяулады, ал азық-түлікке жатпайтын инфляция өзгеріссіз қалды. Жылдық инфляцияның төмендеуіне негізгі үлесті азық-түлік тауарлары қосты. Олар соңғы он жылдағы ең жақсы мамыр нәтижелерінің бірін көрсетті.
Көкөністер мен жемістер бағасы өткен жылмен салыстырғанда әлдеқайда қолайлы динамика көрсетті, ал азық-түліктің басқа түрлері айтарлықтай қымбаттаған жоқ. Нәтижесінде бағаны еркін жіберу әзірге тек коммуналдық қызметтерге әсер етті, ал экономика көкөністер мен жемістер бағасының жақсы динамикасымен дәстүрлі түрде тыныш жазғы кезеңге қадам басуда.
Соған қарамастан, валюталық арнадан туындайтын тәуекелдер мен көктемгі кезеңдегі көкөністер мен жемістер бағасының төмен базалық әсері болжамдарға түзету енгізуі мүмкін.
Азық-түлік тауарлары соңғы 10 жылдағы ең жақсы мамырлардың бірін көрсетті
Мамыр айында азық-түлік бағалары орта есеппен 0,4%-ға өсті. Бұл наурыз-сәуірдегі 0,7% көрсеткішінен едәуір төмен және соңғы он жылдағы ең жақсы мамыр нәтижелерінің бірі болып табылады. Сонымен қатар өсім өткен жылғы 0,9%-дан да айтарлықтай төмен болды.
Бағаның өсу қарқынының баяулауына негізгі үлесті жемістер мен көкөністер қосты. Сәуірмен салыстырғанда олардың бағасы 1,2%-ға төмендеді. Ал өткен жылы осы кезеңде жемістер мен көкөністер бағасы орта есеппен 0,8%-ға өскен болатын.
Бірқатар көкөністердің бағасы төмендеді:
қырыққабат;
қызылша;
қияр;
қызанақ.
Қызылшадан басқа барлық аталған көкөністер бойынша баға шамамен 15%-ға төмендеді. 2025 жылмен салыстырғанда тек қияр бағасының динамикасы ғана әлсіз болды.
Сондай-ақ:
банан бағасы 8,7%-ға;
апельсин бағасы 4,1%-ға арзандады.
Азық-түлікке жатпайтын тауарлар инфляциясы баяулады
Фармацевтикалық өнімдер бағасының өсуі жеделдегенін атап өткен жөн: айлық өсім 1,7%-ды құрады, ал бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 0,6% болған. Ұсынылған дәрі-дәрмектердің шамамен 70%-ы айлық баға өсімін көрсетті.
Бағаларды мемлекеттік реттеу тоқтатылғанына қарамастан, жанар-жағармай бағасы орта есеппен небәрі 0,3%-ға өсті, бұл өткен жылдағы көрсеткіштен сәл төмен.
Сонымен қатар:
тұрмыстық құрылғылар мен жеке пайдалану тауарларының бағасының өсуі баяулады (+0,4% қарсы өткен жылғы +0,8%);
жиһаз бағасы 0,1%-ға төмендеді (өткен жылы +0,3% өсім болған).
Ақылы қызметтер бағасының өсуі баяулады
Бағалардың еркін жіберілуіне қарамастан, ақылы қызметтер сегментіндегі жылдық инфляция 8,7%-ды құрады. Бұл 2022 жылғы наурыздан бергі ең төмен көрсеткіш.
Мамыр айының өзінде бұл сегмент бойынша баға өсімі 1,1%-ды құрады. Бұл сәуір көрсеткішінен 0,2 пайыздық тармаққа жоғары болғанымен, өткен жылдың мамыр айымен салыстырғанда дәл сонша төмен.
Оң үрдістер қатарында:
әуе билеттерінің қымбаттау қарқыны баяулады (+2,9%, ал 2025 жылы +14%);
қонақүйлер мен мейрамханалардағы баға өсімі де орта есеппен төмендеді.
Сонымен қатар бағаларды босату тұрғын үй-коммуналдық қызметтерге әсер етті. Олардың бағасы ай ішінде шамамен 1%-ға өсті.
Сәуірмен салыстырғанда келесі қызмет түрлері қымбаттады:
суық су;
ыстық су;
су бұру қызметтері;
тұрғын үйді күтіп ұстау;
жылумен қамтамасыз ету.
Сауда серіктестеріндегі жиынтық инфляция сәл төмендеді
Қазақстанның негізгі сауда серіктестері болып саналатын елдердегі импорт үлесімен өлшенген орташа жылдық инфляция сәуірдегі өсімнен кейін аздап төмендеді.
Ресей, Қытай және Еуроодақ бойынша жиынтық көрсеткіш 2,46%-дан 2,44%-ға дейін төмендеді.
Ресейде маусым айының басындағы жағдай бойынша инфляция 5,6%-дан 5,4%-ға дейін баяулады.
Біздің есептеулеріміз бойынша мамыр айында Ресейде:
қияр бағасы 27%-ға;
қызанақ бағасы 26%-ға;
жұмыртқа бағасы 8,3%-ға;
банан бағасы 4,5%-ға төмендеді.
Сонымен бірге:
қырыққабат;
пияз;
қызылша;
сәбіз бағалары айтарлықтай өсті.
Қытайда жылдық инфляция сәуірдегі жеделдеуден кейін 1,2% деңгейінде сақталды.
Сондай-ақ Еуроаймақта инфляцияның үдеуі жалғасты:
наурызда — 2,5%;
сәуірде — 3,0%;
мамырда — 3,2%.
Бұған энергия тасымалдаушылары бағасының жылдық мәнде 10,9%-ға өсуі себеп болды.
Қызмет көрсету саласындағы инфляция 3%-дан 3,5%-ға дейін жеделдеді, ал азық-түлік инфляциясы 2,4%-дан 2%-ға дейін баяулады.
Мамырда рубль инфляциялық қысымды күшейтті
Импорт құрылымындағы үлесіне қарай есептелген төрт негізгі валютаның (USD, EUR, RUB және CNY) теңгеге қатысты орташа жылдық өзгерісі мамыр айында -3%-ды құрады.
Бұл сәуірдегі -4,3% көрсеткішінен жоғары болғанымен, өткен жылдың мамырындағы 22,6%-дан әлдеқайда төмен.
Мамыр айында рубльдің теңгеге қатысты 5,8%-ға нығаюы салдарынан теңге валюталық қоржынға қатысты 2,4%-ға әлсіреді.
Теңгенің жылдық нығаюына ең үлкен үлесті АҚШ доллары қосты:
доллардың орташа мамырлық бағамы бір жыл ішінде 8,3%-ға төмендеді;
еуроның орташа бағамы 5,1%-ға арзандады.
Мамыр айында валюталық қоржынның арзандауына доллардың үлесі 69% болса, рубль керісінше 1,3%-ға қымбаттап, теріс әсер ретінде 14% үлес қосты.
БҰҰ ФАО азық-түлік бағалары индексі өсуді жалғастырды
Мамыр айында әлемдік азық-түлік бағалары орта есеппен жылдық мәнде 2,9%-ға өсті.
Сәуірмен салыстырғанда ФАО индексі 0,2%-ға төмендеді. Бұған негізінен майлар мен тоңмайлар бағасының 4,6%-ға төмендеуі әсер етті.
Ал қант бағасы сәуірдегі күрт құлдыраудан кейін 7,5%-ға өсті.
Жылдық мәнде ең жоғары өсім көрсетті:
майлар мен тоңмайлар — +22%;
ет өнімдері — +6,3%.
Астық өнімдері бойынша инфляция 0,4%-дан 4,9%-ға дейін жеделдеді.
Сонымен бірге:
сүт өнімдерінің бағасы 22%-ға төмендеді;
қант бағасы 13%-ға төмендеді.
Біздің болжам
2026 жылдың соңына арналған жылдық инфляция болжамын 9,3%-дан 9,5%-ға дейін көтердік.
Мамырдағы инфляцияның баяулауы жалпы алғанда біздің күтулерімізге сәйкес келді. Алайда енді ақылы қызметтер тарапынан бағаның біршама жылдамырақ өсуін күтеміз.
Соған қарамастан, инфляция бойынша жалпы болжамдар айтарлықтай өзгерген жоқ, тек биылғы жылы инфляцияның баяулау қарқыны сәл төмендейді деп күтілуде.
2027 жылға арналған болжам бұрынғы деңгейде сақталды.
Негізгі тәуекелдердің қатарында мамыр айында валюталық арна арқылы қысымның артуын атап өтеміз, дегенмен оның әсері әзірге айтарлықтай емес.
Базалық мөлшерлеме төмендетілді, бірақ оның ықпалы әзірге шектеулі болуы мүмкін және ол әлі де жоғары деңгейде қалып отыр.
Сонымен қатар, БЖЗҚ-дағы жеткіліктілік шектерінің көтерілуі биылғы инфляцияны тежеуге қосымша қолдау көрсететін фактор болады.