Финансист №1 (37) 2025

Қытайдың инновациялық медицина индустриясы дамудың бастапқы сатысында және әзірге оның ЖІӨ-не басқа салалар сияқты елеулі үлес қосып отырған жоқ. Гендік инженерияның, сондай-ақ онкологияда, трансплантологияда, иммунологияда қолданылатын биотехнологиялардың жетістіктері неғұрлым перспективалы болып көрінеді.

Тірі цифрлар

2023 жылы ҚХР биотехнология секторының түсімі $74,1 млрд құрады, ал оның орташа жылдық өсу қарқыны (CAGR) 2018 жылдан бастап Grand View Research сарапшылары 10,4% -ға бағалады. Елге инновациялық дәрілердің әлемдік нарығының 23% -дан астамы тиесілі. 2023 жылы мұнда 89 жаңа препарат мақұлданды, бұл 2018 жылға қарағанда шамамен жеті есе көп. Соңғы он жылда биофармацевтика саласындағы зерттеулер мен әзірлемелерге (R&D) арналған шығыстар он миллионнан он миллиард долларға дейін өсті.

Инновациялар локомотиві

Қытай жасушалық және генетикалық технологиялар саласында, әсіресе онкологиялық және иммундық ауруларға қарсы қолданылатын CAR-T терапиясын әзірлеуде әлемдік көшбасшыға айналды. 2023 жылы елімізде осы салада 300-ден астам клиникалық сынақ тіркелген.

Индустрияның жетекші өкілдері — Legend Biotech және Innovent Biologics, олардың әзірлемелері шетелде де сұранысқа ие. CAR-T әдістемесін құруды оқшаулау емдеу құнын айтарлықтай төмендетеді. Егер АҚШ-та ол $0,5-1 млн болса, Қытайда — $55-350 мың.

Қытай биотехнологиялық компаниялары қызметінің тағы бір перспективалы бағыты — онкологиялық және сирек кездесетін ауруларға қарсы қолданылатын мРНК-технологиялар. Бұл салада Abogen Biosciences және Walvax Biotechnology елеулі жетістіктерге қол жеткізді.

Сондай-ақ, еліміз гемофилия мен қатерлі ісіктің кейбір түрлеріне қарсы терапияның түрлі түрлерін әзірлей отырып, CRISPR технологияларын пайдалана отырып, гендерді редакциялауда айтарлықтай жетістіктерге қол жеткізді. 2023 жылы осындай 30-дан астам емдеу әдісі клиникалық сынақтардың қандай да бір сатысында болды.

Биотехнологияда жасанды интеллект (АИ) құралдарының белсенді интеграциясы жалғасуда. 2028 жылға қарай Қытайда дәрі-дәрмектерді ойлап табуға және зерттеуге арналған AI-қызметтер нарығы жыл сайынғы 34% өсу қарқынымен $810 млн шегінде болжанады.

Елеулі әлеует

Grand View Research сарапшыларының болжамы бойынша, 2030 жылға қарай қытайлық биотехникалардың табысы үш еседен астам ұлғаяды ($262 млрд), ал оның орташа жылдық өсімі таяу бес жылда іс жүзінде екі есе (19,8%) жылдамдайды. Мемлекеттік қолдаудың өсуімен бірге бұл сегмент инвесторларға капиталды ұзақ мерзімді көбейту үшін елеулі әлеует ұсынады.