Freedom Finance Global сарапшысы Қытай экономикасындағы теңгерімсіздікке назар аударды

CNBC хабарлауынша, Қытай экономикасы 2026 жылдың бірінші тоқсанында экспорттың күшті өсуі аясында жеделдеді, бұл әлсіз ішкі тұтынуды өтеді.

Алайда Иранмен қақтығыс салдарынан туындаған энергетикалық шокты қоса алғанда, сыртқы тәуекелдердің күшеюі алдағы экономикалық динамикаға қатер төндіруде. Ұлттық статистика бюросының деректеріне сәйкес, Қытайдың ЖІӨ қаңтар–наурыз айларында жылдық есеппен 5%-ға өсті. Бұл көрсеткіш алдыңғы тоқсандағы 4,5%-бен салыстырғанда жеделдеп, сарапшылар күткен 4,8%-дан жоғары болды.

Бейжің 2026 жылға арналған экономикалық өсудің мақсатты диапазонын 4,5–5% деңгейіне дейін төмендетті, бұл 1990‑жылдардың басынан бергі ең консервативті бағдар болып отыр. Билік өкілдері сыртқы ортаның күрделене түскенін және ұсыныстың күшті, ал сұраныстың әлсіз болуы арасындағы теңгерімсіздікті атап өтті.

Негізгі капиталға салынған инвестициялар бірінші тоқсанда 1,7%-ға өсіп, 1,9% деңгейіндегі болжамға жетпеді. Жылжымайтын мүлік секторы қысым астында қалып отыр: оған салынған инвестициялар жылдық есеппен 11,2%-ға төмендеді, бұл алдыңғы кезеңдегі 9,9%-дық құлдыраудан кейінгі көрсеткіш.

Наурызда бөлшек сауда сатылымы 1,7%-ға өсті, ал күтілген өсім 2,3% болған. Бұл ақпандағы 2,8%-бен салыстырғанда өсудің баяулағанын көрсетеді. Өнеркәсіптік өндіріс 5,7%-ға артты, бұл 5,5% болжамнан жоғары, алайда бір ай бұрынғы 6,3% көрсеткіштен төмендеді.

Өнеркәсіптік өндіріс бірінші тоқсанда 6,1%-ға өсіп, 2,4%-ға артқан бөлшек сауда сатылымынан озып кетті. Бұл өсім құрылымында өнеркәсіп секторының басым рөлін сақтап отырғанын көрсетеді. Қытайдың экспорты долларлық есеппен бірінші тоқсанда 14,7%-ға өсті. Бұл - 2022 жылдың басынан бергі ең жоғары қарқын және экономиканы қолдаудың негізгі факторы.

Жарияланған деректер америка‑иран қақтығысының Қытай экономикасына әсері шектеулі болғанын көрсетеді. Алайда экономикада теңгерімсіздік қайта байқалуда: елдің дамуына күшті ұсыныстың рөлі арта түсуде (бұл өнеркәсіптік өндірістің күтілгеннен жоғары өсуінен көрінеді), ал сұраныс әлсіз күйінде қалып отыр (бұны инвестициялар, бөлшек сауда сатылымы, жұмыссыздық және несие беру көлемі бойынша күтілгеннен төмен көрсеткіштер растайды), деп түсіндіреді Freedom Finance Global сарапшысы Роман Лукьянчиков.

Өсудің мұндай біркелкі болмауы ҚХР‑ды жаһандық сұранысқа тәуелдірек етеді, ал ол энергия тасымалдаушылар бағасының өсуі аясында әлсіреуі мүмкін. Сонымен қатар ирано‑американ қақтығысының созылмалы сипаты Қытайдың ішкі нарығына арналған өнімнің өзіндік құнын арттырады, ал бұл нарықта шығындарды тұтынушыға аудару күрделі. Соның нәтижесінде компаниялардың маржиналдылығы төмендейді.

Қытай экономикасының қалпына келуі әлсіз болғанына қарамастан, энергия тасымалдаушылар бағасының өсуінен келетін теріс әсердің күтілгеннен төмен болуы сәуір айының соңында өтетін Саяси бюроның кезекті отырысында қытай билігіне қосымша ауқымды мемлекеттік қолдау шараларына жүгінбеуге мүмкіндік береді. Оның орнына билік жаппай ынталандырудан гөрі елді технологиялық жаңғыртуға басымдықты сақтайды. Бұл ұзақ мерзімді кезеңде жоғары технологиялық компаниялардың акция бағамдарын қолдауды жалғастырып, сонымен қатар циклдік салаларға қысымды сақтайды.