Freedom: Канадаға қарсы баждар АҚШ автокөлік өнеркәсібіне соққы беруі мүмкін

АҚШ президенті Дональд Трамп 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап Канадада өндірілген автомобильдерге, жүк көліктеріне, автокомпоненттер мен болатқа салынатын баждарды 50%-ға дейін көтеретінін мәлімдеді. Автомобильдер үшін бұл қауіп жүзеге асса, мөлшерлеме қазіргі 25%-дан екі есе өседі.  Нарық мәлімдемеге америкалық автөндірушілер акцияларының төмендеуімен-ақ жауап берді. Ford (F) 3,4%-ға, Stellantis (STLA) – 3,5%-ға, General Motors (GM) – 1,1%-ға құлдырады. Қысым тасымалдау компанияларына да тиді: J.B. Hunt Transport 5,7%-ға арзандады, Knight-Swift – 3,5%-ға, Old Dominion Freight Line – 2,4%-ға төмендеді.  

Freedom талдаушысы Владимир Черновтың пікірінше, сауда қақтығысының жаңа кезеңі ең алдымен екі елдің де автокөлік өнеркәсібіне қатты соққы беруі мүмкін. Алайда әзірге Трамптың қоқан-лоққысын түпкілікті шешім ретінде қабылдауға болмайды: келіссөздер барысында баждардың параметрлері мен тауарлар тізімі әлі өзгеруі ықтимал.

Баждар Ford, GM және Stellantis шығындарын арттыруы мүмкін

Автөндірушілер үшін басты мәселе – АҚШ пен Канаданың өндірістік тізбектерінің тығыз интеграциясы. Автокөлік Канадада америкалық жинақтауыштардан құрастырылуы мүмкін, ал өндіріс процесінде жекелеген бөлшектер шекарадан бірнеше рет өтуі ықтимал.

General Motors Канадада Chevrolet Silverado пикаптарын шығарады. Ford Онтариодағы кәсіпорынға шамамен $3 млрд инвестиция салып, онда F-Series Super Duty өндірісін жоспарлап отыр. Елде Stellantis-тің де ірі қуаттары бар.  

Сондықтан 50%-дық баж америкалық компаниялар үшін де өзіндік құнның өсуіне әкелуі мүмкін. Черновтың бағалауынша, қосымша шығындарды не өндірушілердің пайдасы есебінен өтеуге, не бағаларды көтеру арқылы сатып алушыларға аударуға тура келеді.

АҚШ пен Канада арасындағы сауда қақтығысы тасымалдаушылар мен металлургтерге әсер етеді

Осал салалардың тағы бірі жүк тасымалы болуы мүмкін. J.B. Hunt, Knight-Swift және Old Dominion қағаздарының төмендеуі инвесторлардың екі ел арасындағы тауар ағындары қысқаруы ықтимал деген алаңдаушылығын көрсетеді.  

Канадалық болатқа баждардың көтерілуі америкалық автөндірушілер мен құрылыс компанияларының шығындарын арттыруы мүмкін. Сонымен бірге АҚШ-тың кейбір металлургтері бәсекенің шектелуінен ұтуы ықтимал: Трамптың мәлімдемесінен кейін Steel Dynamics акциялары бір сәтте 6,8%-ға, Nucor – 5,5%-ға, Cleveland-Cliffs – 9,4%-ға өсті. Алайда сауда жабылғанға қарай саланың негізгі өкілдері өсімді жоғалтып алды.  

Автокөлік бөлшектерін сатушылар машиналардың қымбаттауынан ұтуы мүмкін

Жаңа баждардың әлеуетті бенефициары автокөлік жөндеу нарығы болуы мүмкін. Егер жаңа машиналар қымбаттаса, тұтынушылар ескі көліктерін ұзақ пайдаланып, қызмет көрсету мен қосалқы бөлшектерге шығынды арттыруы ықтимал. Бұл АҚШ-тағы ірі сатушылардың бизнесін қолдауы мүмкін. Мәселен, Трамптың мәлімдемесінен кейін AutoZone акциялары 1,7%-ға, O’Reilly Automotive – 1,8%-ға, ал Advance Auto Parts – 2,5%-ға өсті.  

Дегенмен Черновтың пікірінше, америкалық тұтынушы үшін жалпы әсер, керісінше, теріс болады. Автомобильдерден бөлек, канадалық болат пен басқа материалдардың қымбаттауы тұрғын үй құрылысының құнын да өсіруі мүмкін.

АҚШ та жаңа баждардан зардап шегу қаупіне ие

Жаңа баждар канадалық тауарларға бағытталғанына қарамастан, америкалық экономикаға теріс салдардан қашу да қиын болады. Екі елдің өндірістік тізбектерінің тығыз интеграциясы сауда тосқауылдарының өсуі АҚШ-тағы компаниялардың шығындарын арттырып, тұтынушылар үшін бағалардың көтерілуіне әкелуі мүмкін екенін білдіреді.

Черновтың айтуынша, Солтүстік Америкадағы өндірістік тізбектер ондаған жыл бойы біртұтас жүйе ретінде қалыптасты, сондықтан оларды тез арада бөліп жіберу мүмкін емес. Нәтижесінде қосымша шығындардың бір бөлігі америкалық тұтынушылардың мойнына түсуі ықтимал.

Ал Канада үшін ықтимал сауда соғысының салдары едәуір ауқымды болады: оның сыртқы сауда айналымының шамамен 62%-ы АҚШ-қа тиесілі.

Әзірге сөз дәл баж енгізу туралы қоқан-лоққы жайында. Чернов Трамптың қатаң мәлімдемелері сауда келіссөздерінде қысым құралы ретінде жиі қолданылатынын атап өтеді, сондықтан 1 қаңтарға дейін баж мөлшері мен қамтылатын тауарлар тізімі әлі өзгеруі мүмкін.

АҚШ пен Канада арасындағы сауда келіссөздері бұған дейін де автотарифтерге әсер еткен

Канадаға қатысты тариф саясаты келіссөздер барысында бірнеше рет өзгерген. 19 тамызда Freedom ⁠Трамп алдын ала келісімге қол жеткізілгеннен кейін канадалық тауарларға 50%-дық баждарды енгізуді үш күнге кейінге қалдырғанын жазған. Сол кезде Канада АҚШ америкалық автомобильдерге және бірқатар басқа тауарларға қатысты кемсітушілік деп санаған шараларды жоюға дайын екенін білдірген.  

Бұған дейін америкалық билік автокөлік саласына қатысты тариф саясатын түзеткен болатын. Freedom ⁠2025 жылғы сәуірде автотарифтердің ішінара жұмсартылғаны туралы жазған: өндірушілерге қосымша алымдардың бір бөлігінен босату және бұрын төленген кейбір баждар бойынша өтемақы берілген. Бұл шаралар General Motors, Ford және Stellantis-ке де қатысты болды.  

Америкалық автөндірушілер үшін тарифтік тәуекелдер қазір де өзекті. Шілдеде Freedom ⁠General Motors нәтижелері туралы жазған: мықты есептілікке қарамастан, талдаушылар алдағы тоқсандарда компания маржасына қысым болатынын атап өткен.  

Жеке инвестициялық ұсыныс болып табылмайды.