Мұнай құбырының тоқтауы мұнай бағасының өсуін күшейтуі мүмкін – Freedom

Сауд Арабиясы дрон шабуылынан кейін және сорғы станцияларының біріне зақым келген соң «Шығыс–Батыс» мұнай құбырын тоқтатты. Егер бағыттың жұмысын алдағы күндері қалпына келтіру мүмкін болмаса, әлемдік нарық мұнай ұсынысының шамамен 4%-ынан айырылуы мүмкін.

Freedom жетекші талдаушысы Наталья Мильчакованың пікірінше, Ормуз бұғазы арқылы тасымал шектелгеннен кейін бұл мұнай құбыры Сауд Арабиясы үшін экспорттың аса маңызды бағытына айналды. Ұзаққа созылған тоқтап қалу мұнай мен мұнай өнімдері бағасының одан әрі өсуіне әкеліп, кейін Еуропада және Азияның кейбір елдерінде инфляцияны күшейтуі ықтимал.

«Шығыс–Батыс» мұнай құбыры нарық үшін неге маңызды

Ұзындығы шамамен 1,2 мың км болатын мұнай құбыры Сауд Арабиясының шығысындағы мұнай өндіретін аудандарды Қызыл теңіз жағалауындағы Янбу портымен байланыстырады. Оның өткізу қабілеті тәулігіне шамамен 4–5 млн баррельді құрайды.

Бұл бағыт Ормуз бұғазын айналып өтіп мұнай экспорттауға мүмкіндік береді, ал қалыпты жағдайда осы бұғаз арқылы әлемдік мұнай жеткізілімдерінің шамамен бестен бір бөлігі өтеді. Таяу Шығыстағы дағдарыс басталғаннан кейін бұғаз арқылы танкерлер қозғалысы айтарлықтай қысқарды, сондықтан Сауд Арабиясы экспорттың бір бөлігін Қызыл теңізге қайта бағыттады.

Янбу портынан мұнай ең алдымен Азиядағы клиенттерге жеткізіледі. Бұл порт арқылы шикізатты тасымалдау үшін Ормуз бұғазынан өту қажет емес, бұл экспорттаушылар мен сатып алушылардың Парсы шығанағындағы жағдайға тәуелділігін төмендетіп келді.

Порттағы қорлар бір аптадан артыққа жетпейді

Сауд Арабиясы Янбуда жиналған қорлар есебінен мұнай жөнелтуді жалғастырып отыр. Қосымша көлемдер Мысырдың Айн-Сохна және Сиди-Крир порттарында сақталған, алайда бұл резервтер де шектеулі.

Егер жөндеу жұмыстары созылып кетсе, қорлар таусылғаннан кейін жеткізілімдерді қысқартуға тура келеді. Қалпына келтіру мерзімдері бойынша алдын ала бағалар айтарлықтай әртүрлі: жұмыстар бірнеше күннен алты аптаға дейін созылуы мүмкін.

Таяу Шығыстағы дағдарыс кезінде Сауд Арабиясында мұнай өндіру ақпандағы тәулігіне 10,9 млн баррельден тамызда 6,2 млн-ға дейін төмендеді. Бұл 30 жылдан астам уақыттағы ең төмен көрсеткіш.

Халықаралық энергетикалық агенттік 2026 жылы әлемдік мұнай ұсынысы тәулігіне 5,7 млн баррельге, яғни шамамен 6%-ға қысқарады деп күтеді. Қосымша экспорт бағытының тоқтауы сұраныс пен ұсыныс теңгерімін одан әрі нашарлатуы мүмкін.

Brent бір баррель үшін $108-ден жоғары көтерілді

Мұнай құбырының тоқтағаны туралы хабарлардан кейін мұнай 3%-дан астамға қымбаттап, ең жоғарғы деңгейінде бір баррель үшін $108,65-ке жетті. Нарыққа қосымша қысым Таяу Шығыстағы кемелерге және мұнай-газ инфрақұрылымына жасалған шабуылдардан да келіп отыр.

Наталья Мильчакованың бағалауынша, егер айдау жақын уақытта қайта басталмаса, қолжетімді ұсыныстың қысқаруы мұнай бағасын әрі қарай да қолдап тұрады. Ұзаққа созылған үзілістер кезінде нарық қатысушылары баға белгілеулеріне резервтердің одан әрі сарқылуы және шикізат тапшылығы тәуекелін енгізе бастауы мүмкін.

Бұл ретте мұнай құбырын қалпына келтіру инвесторлардың алаңдаушылығын бәсеңдетіп, мұнай құнындағы геосаяси үстемені төмендетуге әкелуі ықтимал. Сондықтан алдағы күндері котировкалар жөндеу барысы туралы хабарларға және аймақтағы жаңа оқиғаларға ерекше сезімтал болып қалады.

Қымбат мұнай Еуропа мен Азияда инфляцияны күшейтеді

Шикі мұнай бағасының өсуі бензиннің, дизель және авиаотынның қымбаттауына әкеледі. Тасымал мен өндіріс шығындарының өсуін компаниялар ішінара сатып алушыларға жүктеп, тауарлар мен қызметтер бағасын көтереді.

Мұндай сценарийге энергия ресурстары импортынан қатты тәуелді Еуропа және Азия елдері әсіресе сезімтал. Азиядағы сатып алушылар үшін қосымша тәуекел — Янбу портынан жеткізілімдердің қысқаруы, өйткені дәл осы бағыт Сауд мұнайын Ормуз бұғазын айналып өтіп алуға мүмкіндік беретін.

Инфляцияның жеделдеуі орталық банктердің шешімдеріне де әсер етуі мүмкін. Бағалардың өсуі тұрақты болып қалса, реттеушілер жоғары пайыздық мөлшерлемелерді ұзағырақ сақтауы немесе оларды көтеруге көшуі мүмкін.

Бұған дейін Freedom Ормуз бұғазы маңындағы кемелер мен энергетикалық нысандарға жасалған шабуылдар салдарынан Brent бағасы бір баррель үшін $101-ден жоғары көтерілгенін хабарлаған. Сонымен қатар, компания талдаушылары мұнай нарығындағы белгісіздіктің сақталатынын ескерткен, өйткені негізгі көлік бағыттарының қолжетімділігі котировкалардың құбылмалылығының басты көзі болып қала береді.

Жеке инвестициялық ұсыным болып табылмайды.