Freedom сарапшыларының пікірінше, ЖИ инфрақұрылымына салынатын инвестициялардың ауқымы компаниялардың сыртқы қаржыландыруға тәуелділігін арттырып, сұраныс болжамындағы қателіктің құнын ұлғайтады. Шолуда келтірілген Bloomberg консенсусына сәйкес, қарастырылып отырған компанияларда капиталдық шығындардың операциялық ақша ағынынан асып түсуінің жиынтық сомасы 2026 жылы $108 млрд және 2027 жылы $210 млрд болады. Сарапшылар ЖИ-ға қатысты ұзақмерзімді оң көзқарасын сақтайды, бірақ капитал құны мен өтелу мерзімдеріне байланысты қысқамерзімді тәуекелдерді атап өтеді.
Инвестициялардың өсуі неге тәуекелге айналады
Компаниялар жасанды интеллектке сұраныс көпжылдық өседі деген есеппен есептеу қуаттарын кеңейтіп жатыр. Алайда инфрақұрылым салу мен жабдықтауға жұмсалатын шығындар негізгі қызметтен түсетін түсімнен озып кетуі мүмкін.
Капиталдық шығындар, яғни CAPEX, ұзақмерзімді активтерге салынатын инвестицияларды көрсетеді. Операциялық ақша ағыны бизнестің ағымдағы қызметі қанша қаражат өндіретінін білдіреді. Егер CAPEX осы ағыннан жоғары болса, айырманы ақша резервтерімен, клиенттердің аванстарымен, қарыз алумен немесе акция шығарумен жабуға тура келеді.
Freedom талдаушыларының пікірінше, негізгі мәселе — ЖИ-ды монетизациялау салынған инвестициялардың ауқымын ақтай ала ма. Технологияны пайдаланудың өсуі өздігінен жаңа қуаттарды қаржыландыруға жеткілікті пайданы кепілдендірмейді.
Қай компанияларда шығындар ақша ағынынан асады
Компаниялар арасындағы айырмашылықтар айтарлықтай. 27 қазандағы Bloomberg консенсусына сәйкес, Microsoft (MSFT) үшін CAPEX-тің операциялық ақша ағынына қатынасы 2026 жылға болжамда 81% және 2027 жылға 87% құрайды. Екі жағдайда да капиталдық шығындар ақша ағынынан төмен болып қалады.
Alphabet (GOOGL) үшін көрсеткіш 2026 жылы 97%-дан 2027 жылы 117%-ға дейін өседі. Meta Platforms (META) үшін ол тиісінше 105% және 132%, Amazon (AMZN) үшін — 112% және 118%.
Oracle (ORCL) үшін арақатынас 2026 жылға 175% және 2027 жылға 113% деңгейінде бағаланады. Қосымша қаржы көздеріне тәуелділік CoreWeave (CRWV) компаниясында одан да жоғары: 487% және 309%. Nebius Group (NBIS) үшін көрсеткіш 559% және 371% дейін жетеді.
Осылайша, бірқатар компанияларда күтілетін капиталдық шығындар операциялық қызметтен түсетін қаражаттан бірнеше есе жоғары болады. Сонымен бірге шолу авторлары болжамдық CAPEX анықтамалары компаниялар арасында әртүрлі болуы мүмкін екенін нақтылайды.
$210 млрд алшақтық нені білдіреді
Шолуда келтірілген 2026 жылға $108 млрд және 2027 жылға $210 млрд — капиталдық шығындардың операциялық ақша ағынынан асып түсуінің жиынтық сомасы. Бұл көрсеткіш компаниялардың жиынтық шығыны да, міндетті жаңа қарыз алулар көлемі де емес.
Алшақтықты бірнеше тәсілмен жабуға болады. Алайда әрбір көздің өз шектеулері бар: ақша резервтері сарқылады, қарызға қызмет көрсету қажет, ал жаңа акциялар шығару айналымдағы акциялар санын көбейтеді.
Freedom пікірінше, инвесторлар үшін бұлттық бизнестің өсу қарқыны мен келісімшарттар көлемін ғана емес, компаниялардың инфрақұрылымды кеңейтуді қалай қаржыландырып жатқанын да бақылау маңызды.
Несие нарығы тәуекелдерді қазірдің өзінде қайта бағалап жатыр
Шолуда Oracle және CoreWeave кредиттік тәуекелін сақтандыру құнының қымбаттауы атап өтіледі. 26 қазанда Oracle-дың бесжылдық CDS құны 304 базистік пунктке жетіп, жыл басынан бері 159 базистік пунктке өсті. CoreWeave бойынша көрсеткіш 1121 базистік пункт болды, 351 базистік пунктке артты. Салыстыру үшін, инвестициялық деңгейдегі облигациялар индексінің көрсеткіші 63 базистік пунктке жетіп, 13 базистік пунктке өсті.
CDS — кредиттік тәуекелді сақтандыру құралы. Оның құнының өсуі нарық қатысушылары тәуекелді жоғары бағалай бастағанын көрсетеді. Талдаушылар Oracle мен CoreWeave үшін жаңа капиталдың қымбаттап бара жатқанын түйіндейді. Nebius та инвестицияға тәуелді, бірақ борыштық жүктемесі жеңілірек.
Болашақ міндеттемелер баланстық қарыздан кеңірек
Тағы бір тәуекел болашақтағы сатып алулар мен жалға алу бойынша шарттық төлемдерге байланысты. Оларды баланста көрсетілген борыштық міндеттемелерден бөлек есепке алу қажет. Шолуда Microsoft үшін мұндай болашақ төлемдер баланстағы $129 млрд қарыз және жалға алу міндеттемелеріне қарсы $558 млрд деп бағаланады. Alphabet үшін — $121 млрд-қа қарсы $902 млрд, Meta үшін — $115 млрд-қа қарсы $810 млрд. Meta-ның қаржылық лизингі бөлек ашып көрсетілмеген және баланстық міндеттемелердің көрсетілген сомасына енгізілмеген.
Неліктен күшті сұраныс өтелімділік мәселесін алып тастамайды
Freedom инфрақұрылымдық инвестициялардан түсетін қайтарымды шектеуі мүмкін бірнеше факторды бөледі: қуаттардың толық жүктелмеуі, графикалық процессорлардың ескіруі, жалға беру бағаларының төмендеуі және энергия мен жад құнының өсуі.
Қосымша қысымды ЖИ әзірлеушілері арасындағы бәсеке тудырады. Шолуға сәйкес, 1 млн токеннің орташа бағасы 2026 жылғы мамырдағы ең жоғары деңгеймен салыстырғанда 54%-ға төмендеді. Қызметтердің арзандауын өтеу үшін компанияларға пайдалану көлемін ұлғайту қажет.
Сонымен бірге авторлар технологияның әлеуетін жоққа шығармайды. Олардың негізгі қорытындысы — өнімділіктің және жаңа нарықтардың ұзақмерзімді өсімі жекелеген акциялардың қысқамерзімді қайта бағалануымен үйлесуі мүмкін. Қаржыландыру шарттары, қуаттарды іске қосу мерзімдері және келісімшарттардың ақша түсіміне айналуы инвестициялық тезисті тексерудің негізгі көрсеткіштері болып қала береді.
Жеке инвестициялық ұсыным болып табылмайды.