Финансист №3 (39) 2025

Мемкоин құбылыс ретінде классикалық қор нарығының ешқандай құралымен салыстыруға келмейді. Бұл жағдайда құндылық шынайы активтермен емес, интернет-мәдениетпен жасалады ғой. «Мемшілдіктің» басты күші орасан сомалардың жылдам айналымын іске қосу және қамтамасыз ету қабілетінде.

Миллионға пародия

Алғашқы Dogecoin (DOGE) мемкоинін 2013 жылы американдық бағдарламашылар Джексон Палмер мен Билли Маркус жасаған. DOGE Илон Масктың «халық валютасы» туралы твитінен кейін танымал болды.

Палмер әзілдеп постқа танымал интернет-мемдегі иттің суретін тіркеп, Dogecoin-ге инвестиция салуды ұсынды. Көп ұзамай ол шын мәнінде шексіз эмиссиясы және ашық бастапқы коды бар криптомонетаны құрды, бұл оған өзгерістер енгізуге мүмкіндік береді.

«Ескі мектептің» инвесторлары үшін бұл мүлде қоқыс активі, өйткені ол мүлде материалдық дүниемен қамтамасыз етілмеген. Алайда интернеттегі танымалдылық та құнды, және оны монеталандырудың көптеген жолдары бар. Dogecoin әлеуметтік желілерде, демеушілікте, мысалы, Ямайканың бобслей командасында және Tesla тауарларын сатып алуда қолданылады. Іске қосылғанда Dogecoin $0,0005 бағаланды, 2021 жылдың мамырында танымалдылық шыңында ол $0,74 дейін қымбаттады. DOGE жарылыс өсімі ұқсас мемкоиндердің пайда болу толқынын тудырды, олардың арасында ShibaInu, PEPE, BONK бар.

Бір тиын тәуекелі

2025 жылы аты аңызға айналған Little Pepe жаңа мемкоины 100 млрд. теңгенің 26,5% -ын алдын ала сатуға $4,8 млн тартты. Ілгерілету үшін жасаушылар $777 мың жүлде қорымен ұтыс ойынын ұйымдастырды. Оның шарттары бойынша $100-дан кем емес қаржы салған және барлық тапсырмаларды орындаған алдын ала сатудың 10 қатысушысы жеңімпаз болады. Олардың әрқайсысы LILPEPE-ден $77 мың алады.

Барлық Little Pepe монеталарының дәл 50% -ы крипто биржаларында сауда жасауға арналған және ұтыс ойындары арқылы алдын ала сату немесе тарату үшін қол жетімді емес. Жоба авторлары құрылған өтімділік қоры мемкоиндардың басты проблемасы – бағамның күрт секірулерін болдырмауға көмектеседі деп есептейді.

Президенттік қосымша жұмыс

2025 жылдың қаңтарында Дональд Трамп $TRUMP мемкоинін шығара отырып, өзінің танымалдығын тікелей монетизациялады. 1 млрд монетаның 200 миллионы жария айналымға түсті. $TRUMP сатылымының алғашқы үш аптасында $314 млн құрады, ал Financial Times жалпы пайданы $350 млн деп бағалайды.

Трамп монетасынан бірінші кезекте президент пен инсайдерлер тобы табыс таба алды. Nasdaq мәліметінше, 58 криптоәмиян$10 млн астам пайда алды Іс-шара қоғамда қатты резонанс тудырды. АҚШ Демократиялық партиясы шенеуніктерге мемкоин шығаруға тыйым салуды ұсынды.

Қалай болғанда да, Трамп мемкоиннің жаңа түрін (PolitFi) жасады. Бұл - фанаттық токендер үлгісі бойынша саяси қызметті қаржыландырудың дәстүрлі тәсілдерін айналып өту құралы.

Мемдер маусымы

Мемкоиндер «мемдік» акциялар сияқты өте тұрақсыз. Оларға ұзақ уақытқа көп ақша салу өте қауіпті. 2024 жылы бұл нарық $137 млрд-қа жетті, ал 2025 жылдың басында алаяқтық пен трендтердің ауысуы салдарынан $49 млрд-қа дейін құлады. Мемдер жаңасына жол беріп, тез танымалдығын жоғалтады. Бұл сектор интернет белсенділігінің маусымдық ауытқуларына ерекше сезімтал.

Бұл нарықтың басты драйвері - жаңа құралдарды іске қосу үшін шексіз тақырып саны. Алайда «мемдік» сандық активтердің динамикасын болжау іс жүзінде мүмкін емес.