Инвестициялық шолу №339. Қорғанысқа ойнау
АҚШ пен Израильдің Иран режиміне қарсы әскери операциясының басталуынан кейінгі қосымша түсіндірме
Инвестициялық шолу үшін 27 ақпанда жарияланған талдамалық материал АҚШ, Израиль және Иран арасындағы толыққанды қақтығыс басталғанға дейін жазылған.
Жағдайдың ушығуы нарық күткеннен де жылдам өрбіді, бірақ бұл біз үшін күтпеген жағдай болған жоқ. Біз болжағандай, АҚШ пен Израиль Иранның мұнай‑газ инфрақұрылымына соққы жасамады. Ислам революциясын қорғау корпусының (КСИР) жауап соққылары ретсіз және ауқымды емес сипатқа ие. Оларға Парсы шығанағындағы АҚШ әскери базалары ғана емес, таза азаматтық нысандар да ұшырап жатыр. Мұнай‑газ инфрақұрылымына жасалған соққылардың тек жекелеген жағдайлары ғана тіркелді, оған Saudi Aramco‑ның ең ірі мұнай өңдеу зауыты да кіреді. Алайда осының өзі мұнай мен газ бағасының, сондай‑ақ энергетикалық компаниялар акцияларының өсуіне жеткілікті болды. Бұған тәулігіне 20 млн баррельден астам сұйық көмірсутектер — мұнай және мұнай өнімдері, сондай‑ақ әлемдегі барлық сұйытылған табиғи газдың шамамен 20%-ы тасымалданатын Ормуз бұғазындағы кеме қатынасының тоқтауы да ықпал етуде.
Израиль мен АҚШ Иран әуе кеңістігінде әскери басымдықты қазірдің өзінде қамтамасыз етті. Алдағы күндері олардың басты міндеті — ислам республикасы аумағында орналасқан ракета және ракета отыны қорларын, дрондарды, ұшыру қондырғыларын, сондай ақ әскери зауыттарды жою болады.
Бұл КСИР дің Иран шегінен тыс жерлерге соққы беру мүмкіндігін едәуір шектейді.
Аймақта авиациялық қуаттың көп болуы Израиль мен АҚШ тың әуедегі бақылауын ұзақ мерзімді перспективада сақтап қалатынын білдіреді. Біз сондай-ақ ирандық теңіз кемелері, Әскери-теңіз флотының инфрақұрылым нысандары, қару-жарақ қоры және кемеге қарсы зымырандарға арналған ұшыру қондырғылары жақын арада жойылады деп есептейміз. Бұл Иранның су үстіндегі нысандарға — әскери кемелерге де, мұнай және СПГ танкерлеріне де — соққы беру әлеуетін барынша азайтады.
Мұнай бағасының өсуі қысқа мерзімді болады, себебі:
1. ОПЕК+ елдерінде өндірістің артуы.
1 наурыздағы кездесу барысында келісімге қатысушылар сәуір айынан бастап өндіру квоталарын тәулігіне 206 мың баррельге ұлғайтты. Сол көлемде лимиттер қыркүйек айына дейін кезең-кезеңімен көтеріліп отыруы мүмкін, нәтижесінде жалпы өндіріс тәулігіне 1,2 млн баррельге өседі.
2. Көктемнің екінші жартысында мұнайға сұраныстың төмендеуі.
Бұл — сәуір–мамыр айларындағы мұнай өңдеу зауыттарындағы жоспарлы жөндеу жұмыстарына байланысты.
3. Иран төңірегіндегі жағдайдың қалыпқа келуімен геосаяси премияның қысқаруы.
Біздің ойымызша, газ бағасының өсуі де қысқа мерзімді сипатта болады. Болжамымыз бойынша, наурыздың екінші аптасы ішінде АҚШ-тағы газ қоймалары газды іріктеу режимінен қор жинау режиміне ауысады. Айдың соңына дейін Штаттардағы газ бағасының едәуір төмендеуін күтеміз. Бұл энерготасымалдаушыға деген ең төмен сұраныс Солтүстік жарты шарда мамыр айында байқалады, сондықтан алдағы айларда бағаға қысым жасайтын болады.
Атап өтетін жайт, америкалық мұнай газ компанияларының акциялары айтарлықтай артық сатып алынған, сондықтан алдағы бірнеше ай ішінде 20–30% төмендеу көрсетуі мүмкін.
27 ақпандағы сауда жабылуы бойынша секторлық XLE қорының котировкалары 2014 жылдың маусым айының ортасында тіркелген алдыңғы тарихи максимумнан 10,4% жоғары болды.
Ол кезде WTI маркалы мұнайдың бір баррелі $106 дан жоғары тұрған, бұл 2026 жылғы 27 ақпандағы бағадан 57,7% көп.