Егер ағымдағы онжылдықтың басында американдық электромобильдер нарығы негізінен Tesla (TSLA) электромобильдерімен ұсынылғандықтан, «көгілдір мұхит»* ұғымына түссе, енді ол «қызыл мұхиттың», яғни жоғары бәсекеге қабілетті сектордың ерекшеліктерін көбірек ала бастады. Көшбасшыға нарықтағы өз үлесін қорғауға және табыстың өсуі үшін жаңа мүмкіндіктер іздеуге тура келеді.

*Көгілдір мұхит (blue ocean - ағыл.) - іс жүзінде бәсекелестік жоқ нарықтағы тауаша

Tesla автопилот жүйесі 400 мың иесінің қатысуымен жалпы пайдаланымдағы жолдарда сынақтан өткізіледі

Баға соғысы

2022 жылдың І тоқсанында Tesla-ның АҚШ нарығындағы нарықтық үлесі шамамен 72% -ды құрады. 2024 жылдың І тоқсанының қорытындысы бойынша ол 51% -ға дейін қысқарды. Бәсекелестер жеткізу санын арттыруда. Tesla сатылымының салыстырмалы төмен өсімі жоғары базамен түсіндіріледі. Оның қарсыластары — Ford Motor (F), General Motors (GM) және Rivian Automotive (RIVN). 2024 жылғы I тоқсанда соңғысының нарықтық үлесі бір жыл бұрын 3,1% құрағанымен, 5% -ға дейін кеңейді.

Ал әлемдік нарықта Tesla көшбасшылығын қытайлық BYD (BYDDY) автогиганты даулай бастады.

Маск компаниясы бағаны төмендете отырып, бәсекелестерінің позициясын әлсіретуге тырысуда: АҚШ-та аз ғана жыл ішінде оның автокөлігі 23% -ға арзандады, Қытай нарығында да осыған ұқсас қадамдар жасалды. Бұл электромобиль өндірушілерге баға соғысын тудырды, бірақ жеткізілім өсімін жеделдетуге көмектеспеді. Керісінше, 2020 жылдан бері алғаш рет Tesla-ның сатылуы 2024 жылдың бірінші тоқсанында жыл санап қысқарды. Осы кезеңде компания бар болғаны $1,5 млрд таза пайда туралы есеп берді.

XPeng ақылды автокөлік өндірушісінен қытайлық автопилот Қытайдың 52 қаласында қол жетімді және 2024 жылдың соңына қарай Еуропа нарығына шығады

Роботакси

Қаржылық нәтижелердің нашарлауы инвесторларды алаңдатады және Илон Масктың мәлімдемелерін мұқият бақылауға мәжбүрлейді: оларда нарық Tesla-ның қаржылық көрсеткіштеріне болашақта екінші дем бере алатын әлеуетті драйверлерді іздейді.

Осылайша, 2023 жылдың IV тоқсанының нәтижелерін таныстыру кезінде Маск 2025 жылы құны шамамен $25 мың болатын бюджеттік электр көлігінің жаңа моделін сату басталуы мүмкін екенін хабарлады. Алайда, сәуір айының соңында менеджмент 2025 жылдың басына жақын модельдік қатардың жаңартылатынын жариялап, онда бюджеттік электромобильдің пайда болатындығы туралы егжей-тегжейлі айтып берді.

Масктің сәуір айының басында 8 тамызға жоспарланған роботакси моделінің таныстырылымы туралы мәлімдемесі күтпеген жағдай болды. Көп ұзамай кейбір ақпарат агенттіктері Tesla компаниясының бюджеттік авто жобасы жабылғанын және компанияның негізгі күш-жігері пилотсыз модельдер жасауға бағытталатынын хабарлады. Роботакси үшін негіз, әрине, Full Self-Driving (FSD) автопилот жүйесі болады, ол АҚШ-тағы Tesla автокөлік иелеріне қосымша қызмет ретінде қолжетімді, оны  сатып алуға немесе жазылым арқылы алуға болады. Сәуір айында Масктің Қытайға сапары кезінде компания Baidu (BIDU) компаниясымен келісімге келді, ол Tesla үшін картографиялық және ақпараттық қызметтерге қолжетімділікті ашты. Қытайда FSD жүйесі жақын арада іске қосылады. Қазіргі әңгіме автопилоттың шектеулі нұсқасы туралы болып отыр, бірақ роботакси пайда болуы FSD-ді шектеусіз автономды басқару жүйесіне дейін дамытуды білдіреді.

Тесланың соңғы жаңалықтары компания жаңа ұтқырлық әлемінде өзінің ұқсастығын іздеп жатқанын көрсетеді. Қазір корпорация өзі үшін негізгі электромобиль сату сегментінен автономды көлік қызметтерін жеделдетіп, монетизациялау пайдасына тактикалық ауытқуға көшкендей. Жақында Илон Маск Тесланың жеке пилотсыз көлік паркі болуы мүмкін деп мәлімдеді. Мұндай сценарийде ол негізгі кірісті электромобильдерді сатудан емес, такси қызметін көрсетуден ала бастайды.