Финансист №2 (38) 2025

Олег Мазуров, OMY тең құрылтайшысы! Sports

Кейбір есептеулер бойынша, әлем бойынша 600 миллионнан астам адам жүгірумен айналысады. Технологиялардың дамуымен бірге бұрын тек кәсіби спортшыларға ғана қолжетімді болған жеке тәсілді сақтай отырып, жаттықтырушылар қызметін демократияландыру үрдісі байқалады.

Жүгіруді жаңа бастағандар үшін дербестендіру – бұл жаңа нәрсені үйренудің, денсаулықты қолдаудың оңай жолы. Жалғастырушылар үшін бұл күнделікті жүгірудің біркелкілігін жоюға, жаттығуларға қатысуды арттыруға, жаңа мотивация табуға, өзіне-өзі қарсы тұруға мүмкіндік береді. Амбициялы әуесқойлар үшін бұл қойылған мақсаттарға жету және жаңа деңгейге шығу мүмкіндігі.

Жүгірумен айналысу – адамдардың өмір сүру салты мен қала экономикасын өзгертетін әлеуметтік құбылыс. Әлемнің 50 ірі марафонының экономикалық тиімділігі $5,1 млрд-қа бағалануда Ресейде адамдар жиі жүгіруге шығып, жиі саяхаттайды, клубтар мен қауымдастықтарға қатысады, ілеспе бизнесті дамытады, волонтерлік жұмыспен айналысады және жанкүйерлер қозғалысына қосылады.

Жүгіруді әуесқойлар әуестенуге және өзін-өзі танытуға басымдық бере отырып, өз өмірін қайта құрады. Олардың тұтынушылық артықшылықтары киімнің, аяқ киімнің және дұрыс тамақтанудың ыңғайлы спорттық немесе спорт маңындағы брендтерінің пайдасына өзгереді. Garmin немесе Apple компаниясының ақылды құрылғылары дәстүрлі люкс брендтерді ығыстырып, мәртебенің жаңа символына айналады.

Алексей Гевлич, директор бизнес-направления Lifestyle Авито

Авито – жергілікті шағын кәсіпкерліктің, сондай-ақ шағын және орта бизнестің өсуі мен дамуына арналған платформа. Біздің ресурста әдеттегі желілік дүкендерден табылмайтын қолдан жасалған бұйымдарды жасауға тапсырыстарды орындайтын профильді шеберлердің ондаған мың ұсыныстары жинақталған. Бүгінде Авитода 15,5 мыңға жуық сатушы хендмейд-тауарлары бар хабарландырулар жариялады. Өткен жылмен салыстырғанда мұндай пайдаланушылар саны 7% -ға өсті.

Авито Қызметтері бөлімшесінің деректері бойынша, 2025 жылдың І тоқсанында қолөнершілердің қызметтеріне өтінімдер саны өткен жылғы нәтижемен салыстырғанда іс жүзінде екі есе өсті. Бұл хобби шынымен де табысты бизнеске айналып, тұрақты табыс көзіне айналатынын білдіреді.

Ресейде хендмейд-өнімге сұраныстың артуымен бір мезгілде ішкі туризмге деген қызығушылық арта түсуде. Саяхатшылар ел бойынша саяхаттарды жиі таңдайды, жаңа бағыттарды зерттейді. Осыған байланысты бағыттарды жоспарлау үшін ыңғайлы сервистер қажет. Авито Саяхат тұрғын үйді брондау ресурсын есептеу бойынша, пайдаланушылардың 55% қысқа мерзімді жалға алу үшін орын таңдаған кезде пәтерде орналасуды да, қонақ үйге орналасуды да қарастыруға дайын. Біздің сервисте 400 мыңнан астам жеке орналастыру нысаны бар және кез келген сұранысқа және бюджетке нұсқалары бар бүкіл ел бойынша 17 мыңнан астам қонақ үй ұсынады.

Ирина Золина, БОМБОРЫ баспасының бренд-директоры

Біз қолданбалы кітаптар шығарамыз, олардың білімі мен тәжірибесін өмірде қолдануға болады. Олар дағдыларды, пайдалы ақпаратты береді, біреудің тарихын қайта ойластыруға және өмірді жақсы жаққа өзгертуге мүмкіндік береді. Бұл өзіңе, болашағыңа инвестиция салу.

Оқырмандар арасында нон-фикшнға деген сұраныс жыл сайын артып келеді, адамдар өзін-өзі дамытумен айналысуға, жаңалықты үйренуге қызығушылық танытуда. Кітап нарығы кең ассортиментті және ыңғайлы форматтарды ұсынады: баспа кітабы, электрондық және аудиоформаттар белсенді дамуда.

Баспасөз басылымдарының әрдайым өз оқырмандары болады. Олар үшін кітапты қолда ұстап, парақтарын аударып, олардың шытырлағанын естіп, типографиялық бояудың иісін сезу маңызды. Қағаз кітаппен әрқашан маңызды ойларға оралуға, интернетке тәуелді болмауға, оқу кезінде смартфонның ақпараттық шуына алаңдамауға мүмкіндік бар.

Заманауи кітап ақпарат тасығыштан арт-объектіге айналады. Бұл үшін барлығы жұмыс істейді - жазбалар үшін жеке беттерден бірегей безендіру мен иллюстрацияларға дейін. Мұндай басылым интерьер декорының элементіне айналуы мүмкін.

Танымалдылық толқынында психологиялық әдебиет көрініс табады: жас дағдарысы, отбасылық психология, балалар тәрбиесі туралы. Үздіктер қатарында жеке қаржы жөніндегі кітаптар да бар – ақша тақырыбы әрқашан өзекті. Қаржылық сауаттылық тақырыбы бойынша бізде балаларға да бағытталған бірқатар жарияланымдар бар.

Анастасия Туканова, Harmonia.kz сервисінің негізін қалаушы

Бүгінгі күні өзіңе қамқорлық көрсету бұзылып қалған нәрсені жөндеу ретінде қабылданбайды. Психология біз өзімізбен шынайы әрі қорқынышсыз сөйлесетін тілге айналды. Психология - адамның өз пайдасына саналы түрде таңдау жасау. Мен психологияның «жөндеу» туралы емес, «түсіну» туралы екенін жиі айтамын.

Адам психологқа өмірінде қандай да бір қиындықтар болғандықтан емес, ол өзін жақсы сезінгісі, эмоциясын толық сезінгісі, өзімен де, қоршаған әлеммен де салауатты қарым-қатынас құрғысы келетіндіктен келеді. Бұл демалыстың жаңа түрі. Біз шаршаған күйімізден құтылуға емес, ішкі әлеммен үнемі байланыс орнатуға тырысамыз.

Сандық әдеттер – адамдардың демала алмауының  басты себептердің бірі. Үнемі келетін хабарламалар, әлеуметтік желілерден ақпараттар, мессенджерлерден, поштадан шексіз ақпарат ағыны, өз өмірін интернеттегі суретпен салыстыру... Мұның бәрі қозғалыс иллюзиясын тудырғанымен,  шын мәнінде шаршатады. Психологпен бірге адам өзінің неден шаршайтынын танып, өзінен тірек нүктесін табуды үйренеді. Экраннан тәуелді болмай, өзінің ішіне үңіліп, өзінің сезімдеріне, қажеттіліктеріне, ресурстарына, эмоцияларына қосыла білу маңызды.

Біздің клиенттеріміз «жоқ» деп айтуды және жеке шекара құруға үйретуді, өздеріне деген сенімді және әртүрлі жағдайға өз реакцияларын түсінуге көмектесуімізді өтінеді. Психология проблемаларды шешу үшін ғана емес, сонымен қатар тұлғалық өсу  құралына айналады.

Виталий Борисов, Mamba өнімін дамыту жөніндегі директоры

Біз пайдаланушыларымыздың мақсаттары мен мінез-құлқын мұқият зерттейміз. Мысалы, ауқымды сауалнамалардың бірінде ресейліктердің 42% -ға жуығы нақты қарым-қатынас табуға ұмтылатынын көрсетті. Қалғандары басқа мақсаттарды көздейді: шамамен 15% көңіл көтеру үшін кіреді, 13% флирт немесе міндеттемесіз жыныстық қатынасқа бейімделеді, шамамен 10% ең алдымен қызығушылықтары бойынша жаңа достарды іздейді.

Яғни, біздің аудиторияның жартысына жуығы салмақты танысуларға бағытталған, ал қалғандары неғұрлым еркін қарым-қатынасты таңдайды. Олар үшін Mamba ойын-сауық платформасы және дос-жарандар шеңберін кеңейтудің тәсілі. Басқалары, керісінше, бейінді мұқият толтырады, әңгімелесушілерді ойланып таңдайды және біздің алаңда болашақ өмірлік серігімен кездесуге үміттенеді. Әрине, пайдаланушылар бір-бірін тауып, берік қарым-қатынас орнауы бізді ерекше қуантады. Бізде қанша жұп үйленгені туралы нақты статистика жоқ: көбісі махаббаттарын кездестірген соң, сервисті пайдаланбайды және біз бұл туралы үнемі біле бермейміз. Бірақ жанама деректер мен пайдаланушылардың өздері бөлісетін оқиғалар бойынша біз жыл сайын көптеген табысты оқиғаларды байқаймыз. Mamba  құрылғалы бері мыңдаған адамдар платформада өз жұбын табуда.

5-10 жылдан кейін дейтинг нарығы әлдеқайда технологиялық, неғұрлым қауіпсіз және неғұрлым сараланған болады. Түрлі форматтар болады: классикалық свайптардан (олар толық ешқайда кетпейді) виртуалды шындықта кездесуге дейін. Кім біледі, бәлкім, соған да жетеміз. Бірақ бір нәрсе өзгеріссіз қалады: адамдар бұрынғысынша танысу және сөйлесу керек болады.

Александр Плюшкин, кроссфит бойынша төрт дүркін Азия чемпионы, KT Krossfit иесі

Тұрақты жаттығулар – бұл өзіне ең тиімді инвестициялардың бірі. Олар денсаулыққа жақсы әсер етеді, ал ол өз кезегінде басқа да нәрселердің іргетасы болып табылады: өнімділік, ойлау айқындығы, эмоционалдық тұрақтылық, қаржылық табыс.

Көптеген кәсіпкерлер мен инвесторлар залға тек дене бітімі үшін ғана емес, сонымен қатар өзін-өзі тәртіпке келтіру, қуат алу және стрессті жақсы басқаруды үйрену мақсатында келеді. Ең бастысы: спорт өзіне сенімділік береді.

Мен кроссфит-клубты басқарамын және бұл бизнестегі ең бастысы – адамдар қолдау мен ынталандыруды сезінетін қоғамды құру екенін білемін. Жаттықтырушылар әдістемені біліп қана қоймай, шабыт бере білулері керек. Сенің істеген ісіңе сену керек. Сондай-ақ қолжетімділік пен пайдалылық арасындағы теңгерім де маңызды. Біз жабдықтар мен жаттықтырушылардың сапасын үнемдемейміз, бірақ бұл ретте спорттың салтанат емес, әдет болуы үшін икемді жағдайлар ұсынамыз.

Спорт индустриясында мансап құру үшін олимпиада чемпионы болу міндетті емес. Мысалы, егер адам үнемі оқып, сертификаттаудан өтіп, адамдармен жұмыс істей алса, ол жаттықтырушы болуға, зал немесе студия ашуға әбден қабілетті. Тіпті шағын, бірақ ойластырылған бизнестің өзі тиімді болуы мүмкін. Сандық бағыттағы даму: онлайн-жаттығулар, жеке бағдарламалар, салауатты өмір салты туралы блогтар да табыс әкеледі. Ең бастысы – дамуға уақыт салу.