Заманауи адам мобильді, және барлық жерде ол үнемі бәріне үлгеру үшін жоғары технологиялық қызметтердің көмегіне қуана жүгіне алады. Мысалы, сапарлар немесе дайын тамақ жеткізу үшін адамдар әлемнің түкпір-түкпірінде он жылдан астам уақыт бойы Uber (UBER) қызметтерін пайдаланып келеді.

Өткен жылдың соңында осы техногиганттың Expedia Group (EXPE) — Expedia.com, Hotels.com, Vrbo брендтеріне ие ең ірі туристік онлайн-сервистердің бірін сатып алуға жоспарлары туралы қауесеттер пайда болды. Айта кетейік, Uber-дің бас директоры Дара Хосровшахи 2005 жылдан 2017 жылға дейін Expedia-ны басқарды әріоның директорлар кеңесінің құрамында. Бүгінгі күні жоспарланған жұтылуға ресми растамалар жоқ. Егер Uber-дің ниеті іс жүзінде жүзеге асырылса, бұл туристік және көлік индустриясы үшін жаңа дәуірдің бастамасы болмақшы.

Туристтің әмбебап серігі

Uber бірнеше жылдан бері онлайн такси сервисінің шеңберінен шығып, жеткізу, тасымалдау және туризм қызметтерінің экожүйесіне айналуға ұмтылып келеді. Компания тікелей «ұтқырлыққа деген барлық қажеттіліктерді қанағаттандыратын платформа» болғысы келетінін мәлімдейді. Шын мәнінде, әңгіме қытайлық WeChat немесе үнділік Grab баламасына айналатын супер қосымшаны құру туралы болып отыр. Expedia саяхатшылардың қалаулары туралы, яғни олар қашан және қайда ұшады, қандай қонақ үйлер мен ойын-сауық таңдайды, қанша жұмсауға дайын екендігі туралы мәліметтер жинаған. Осы мәліметтердің барлығы Uber-де бар клиенттік ақпаратпен бірге оған ұсыныстарды дәлірек таргеттеуге мүмкіндік береді.

Әрине, кез келген медальдің екі жағы бар. Екі ірі бизнестің интеграциясы айқын пайдадан басқа уақыт пен ресурстарды қажет етеді. IT-платформаларды, деректер базасын, командаларды, корпоративтік мәдениетті біріктіру бойынша үлкен жұмыс күтіп тұр. Тарихта көп үміт күттіретін мәмілелер интеграцияның қиындығынан сәтсіз болды. Ең болмаса АҚШ-тың ең ірі интернет-провайдері AOL-тың Time Warner медиагигантымен бірігуін еске алайық: біріккен компания мәдени айырмашылықтар мен сәтсіз интеграциядан миллиардтаған шығынды жоғалтып, сәтсіз бірігудің символына айналды.

Uber үшін Expedia сатып алу ұзақ мерзімді даму стратегиясына сәйкес келеді. Баға мәселесі ашық күйінде қалып отыр. Қазіргі жағдайда кез келген мега-мәмілелер акционерлердің жіті бақылауында болады. Осындай M&A-ны бағалау кезінде талдаушылар ағымдағы метриканы ғана емес, синергетикалық әсерді де болжайды. Бұдан басқа, АҚШ пен ЕО-да монополияға қарсы реттеушілер тарапынан кедергілер болу ықтималдығы жоғары.

Нарықтағы күштердің орналасуы

Егер Uber Expedia-ны жұтатын болса, бұл туристік нарықтағы ірі ойыншылардың арасындағы күштердің орналасуын айтарлықтай өзгертеді. Booking Holdings (BKNG) (Booking.com иесі, Priceline, Agoda, Kayak және т.б.) және Expedia Group көптеген жылдар бойы онлайн-брондау секторында тең позицияны иеленіп келеді. Жаңа суперойын Booking-ге қарағанда күшті бәсекелестік артықшылыққа ие болады, өйткені ол әлдеқайда түрлі қызмет түрлерін ұсынады.

Airbnb (ABNB) факторын да ескеру керек. Компания қысқа мерзімді тұрғын үйді жалға алуға маманданған және ресми түрде Expedia-мен тікелей бәсекелеспейді, бірақ олар жұмыс істейтін сегменттер арасындағы шекаралар біртіндеп жойылады. Expedia курорттық жылжымайтын мүлік сегментінде Airbnb-мен бәсекелесетін Vrbo үйлерін тапсыру сервисіне ие. Егер Uber Vrbo-ны суперқосымшаның ішінде дамытуға инвестиция салса, бұл бәсекелес бизнеске жақсы әсер етпеуі мүмкін.

Егер Uber мен Expedia арасындағы келіссөздер жұту туралы мәмілемен аяқталмаса да, туристік және көлік сервистерін шоғырландыру трендінің өзі анық. Ірі компаниялар клиенттерге өзара байланысты қызметтердің барлық спектрін ұсына отырып, оларды өз экожүйесінде мүмкіндігінше ұзақ ұстау жолдарын іздейді. Uber саяхатшының әмбебап серігі рөлін өз мойнына алуға ниетті сияқты. Егер бұл мақсатқа Expedia сатып алу арқылы қол жеткізілмесе, онда компания оған басқа жолмен келеді. Бәсекелестік мықты болатын түрі бар. Ол бәсекеде пайдаланушыларға ыңғайлылық пен сапаны қатар ұсынатындар жеңіске жетеді.