Облигациялар (немесе ағылшын тілінің «bonds» сөзінен алынған «бондтар») – борыштық бағалы қағаздар. Облигацияны сатып ала отырып, сіз компанияға «несие» бересіз. Сіздің қаражатыңызды пайдаланғаны үшін компания сізге үнемі пайыздар (купондар) төлеуге міндетті, ал мерзім соңында сіз оған қарызға берген бастапқы соманы қайтарады.
Облигацияларды компаниялар, сондай-ақ үкімет немесе қала билігі шығара алады. Мақсаты: жобаларды іске асыру үшін қаражат тарту.
Облигациялардың пайыздық төлемдерді ала алатын уақыт кезеңі «жарамдылық мерзімі» бар. Кейін өтеу басталады да, сізге барлық қарызды төлейді.
Облигациялардың акциялардан қандай айырмашылығы бар?
1. Акцияларға қарағанда облигацияларды тек акционерлік қоғамдар (АҚ) ғана емес, жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер (ЖШС) де шығара алады.
2. Бондтардың кірістілігі акцияларға қарағанда орташа есеппен төмен. Бұл ретте ол банк депозиттері бойынша мөлшерлемелерден жоғары болуы мүмкін.
3. Облигациялардың тәуекелі де дәстүрлі түрде төмен: олардың бағасы биржада аз өзгереді. Оған қоса, қағаздарды мерзімінің соңына дейін ұстаған кезде, инвестор облигациялардың нарықтық бағасы сол кезде төмендесе де, инвестицияның барлық сомасын қайтарып алады. Сондықтан да облигациялар қорғаныш құралы болып саналады. Оларды инвестициялық портфельге, әсіресе нарықтағы тыныш емес кезеңдерде сенімділігін арттыру үшін қосқан жөн.
4. Облигацияларға салынған инвестициялардың нәтижесі неғұрлым болжамды, себебі олар бойынша сатып алғанға дейін көптеген мынадай факторларды: айналыс мерзімін, белгіленген сыйақы мөлшерлемесін, кірістілікті білуге болады.
5. Облигацияларға инвестициялардың ең аз сомасы кейде акцияларға қарағанда өте жоғары болады. Бұл әрдайым олай емес, бірақ кейбір жағдайларда облигацияларды сатып алу үшін кем дегенде $200 000 керек. Алайда көптеген облигациялар да бөлшек инвесторларға қолжетімді.
«Облигацияларға арналған инвестициялық идеялармен» сілтеме бойынша танысуға болады.
