Финансист №4 (40) 2025

2025 жылы әлемде 6G форматындағы желілерді енгізу бойынша көшбасшылыққа арналған жарыс басталды. Жаңа стандарт должен прийти на смену 5G-дің орнын басып, жахандық сымсыз байланыстың дамуының келесі сатысына айналуы тиіс. Бұл телеком саласына және бигтех компанияларына қалай әсер ететінін қарастырамыз.

Кім жылдам?

4G технологиясы бізге жоғары жылдамдықты мобильді интернет сыйлап, әлеуметтік желілердің қарқынды дамуына түрткі болды. 5G мүмкіндіктері IoT-тың дамуын қамтамасыз етті. 6G форматы виртуалды шындықты құруға, автономды көлікті жетілдіруге және күрделі өндірістерді қашықтықтан басқаруға мүмкіндік береді. Егер бүгінгі күнң ең көп таралған төртінші буын желілерінде ақпарат 100 Гбит/с жылдамдықпен берілсе, 6G байланысы пйда болғанда бұл көрсеткіш 10 Мбит/с-қа жетежі, ал сигналдың кідірісі милисекундтан аз болады.

Алтыншы буынның желілерін сынақ ретінде пайдалану басталып кетті. Америкалық байланыс операторы Verizon (VZ) 2025 жылдың наурызынан бастап, Далласта, Техас штатында оның жұмысын нақты жағдайларда тексеру үшін 6G пайдалануда. Жапонияда ұлттық телеком-алып NTT Data Group Corporation (NTTDF) Осакадағы Юмешима жасанды аралында жаңа стандарттағы байланыс енгізу жобасын жүзеге асыруда. Компаниялар 6G желілерін жаппай енгізуді 2030 жылға қарай күтуде. Бұл форматтағы жахандық байланыс нарығы 2025 жылы $8 млрд деңгейінен 2034 жылға қарай $50–60 млрд-қа дейін өседі. Атап айтқанда, Солтүстік америкада ол $1,8 млрд-тан $16 млрд-тан астам сомаға дейін ұлғаяды.

Жаңа технологияны күтуде

Ірі технологиялық корпорациялар телеком-инфрақұрылымды және тиісті зерттеулерді қаржыландыруды барған сайын белсенді жүргізуде. Егер он жыл бұрын 5G форматы операторлар мен жабдық өндірушілер арасындағы бәсекелестік алаңы болса, 6G келуімен ойын ережелері өзгереді. Бүгінде ең ірі ІТ-корпорациялар: NVIDIA (NVDA), Microsoft (MSFT), Alphabet (GOOGL), Apple (AAPL), ­Amazon (AMZN) және Meta (META) – 6G енгізуге қажетті зерттеулерге инвестициялардың өзегін қалыптастыруда. Олар үшін бұл жай ғана инфрақұрылымдық бағыт емес, стратегиялық міндет. Оның мақсаты – жасанды интеллектке, метавселендерге және бұлтты экожүйелерге қажет деректердің болашақ архитектурасын бақылауды қамтамасыз ету.

2024 жылы NVIDIA зерттеушілер мен корпорацияларға желілердің ең жаңа форматының жұмысын модельдеуге мүмкіндік беретін запустила облачную платформу 6G Research Cloud бұлтты платформасын іске қосты – бір шаршыдан бастап тұтас мегаполисті қамтуға дейін. Бүгінде ең мобильді телефон өндірушілері мен байланыс операторлары өздерінің 6G-прототиптерін тестілеу үшін NVIDIA құралдарын пайдаланады.

Apple ең озық байланыс технологиялары үшін модемдерді әзірлеуге инвестиция салып, Next G Alliance құрамына кіреді – бұл стандартты бекітуге арналған американдық консорциум. Bloomberg деректеріне сәйкес, компания қазірдің өзінде AR/VR құрылғылары мен кеңістік желілері үшін 6G архитектурасын құруға бағытталған бірқатар зерттеулерді қаржыландыруда, мұнда сигналдың кідірісі 1 миллисекундтан аспауы тиіс.

Alphabet пен Microsoft 6G стандартын өз міндеттеріне бейімдеуге дайындала отырып, деректер орталықтары, базалық станциялар және соңғы құрылғылар арасында жүктемені лезде ауыстыруға қажетті алгоритмдерді әзірлеуге шоғырлануда. Бұл жүйелер нақты уақыт режимінде шешім қабылданатын ақылды фабрикаларды және роботтандырылған көлік желілерін басқарудың негізі болады.

Dell’Oro Group және Ericsson Research деректеріне сәйкес, 2025 жылы бигтехтердің 6G-ге қатысты зерттеулерге жиынтық инвестициялары $4,5 млрд-тан асты, ал 2027 жылға қарай $12–15 млрд-қа жетуі мүмкін. Салыстыру үшін: «классикалық» телеком-операторлар, атап айтқанда бұған дейін аталған Verizon, сондай-ақ AT&T (T) және Deutsche Telekom (DTEGY), әзірге мұндай зерттеулерге шамамен екі есе аз қаражат жұмсайды.

Инвесторлар үшін 6G форматындағы байланыс жүйесінің пайда болуы – жаңа өсім нүктесі. Бұл байланыс стандартының дамуы бигтехтердің капитализациясын арттырып, мобильді операторлардың пайдасының өсуін қамтамасыз ете алады. 2026 жылдан бастап алтыншы буын мобильді желілерге және онымен байланысты технологияларға арналған бірқатар патенттерді пайдалану табыс әкеледі.