Финансист №4 (40) 2025

Communication Services Select Sector Index биржалық индексі, құрамына АҚШ-тың барлық жетекші телекоммуникациялық компанияларының акциялары кіреді, 2025 жылдың басынан бері 20%-ға өсті. Алайда, пайда үлестіру тұрғысынан бұл сектор басқа салаларға қарағанда әлдеқайда әлсіз көрінеді. Сонда телеком компанияларының дивидендтерге көбірек қаражат бөлуіне не кедергі және қандай компаниялар, соған қарамастан, жоғары төлемдерді сақтап отыр?

Mordor Intelligence болжам бойынша 2029 жылы АҚШ телекоммуникациялық нарығының көлемі $530,6 млрд құрайды

Инновациялар дивидендке қарсы

Байланыс технологиялары өте тез ескіріп, жаңартуды қажет етеді. Кеше ғана озық деп саналатын нәрсе бүгін өзектілігін жоғалтады, ал ертең мүлдем сұраныссыз болып қалуы мүмкін. Нарықта өз орнын сақтап қалу үшін телекоммуникациялық компаниялар пайдасының едәуір бөлігін тұрақты түрде дамуға инвестициялауға мәжбүр.

Соңғы 25 жылда АҚШ-тағы телеком саласының көшбасшыларының бірі — Verizon (VZ) компаниясының капиталдық шығындарының үлесі табыстан 13%-дан төмен түскен емес. Салыстыру үшін: бөлшек сауда мен күнделікті тұтыну тауарларын өндіру салаларында даму шығындары, әдетте, табыстың 3–4%-ын құрайды.

Бұл салада инвестициялардың қайтарым мерзімі айтарлықтай ұзақ. FarrPoint зерттеу компаниясының есептеуінше, 2008–2012 жылдары 4G байланыс желілеріне салынған қаражат жеті-тоғыз жыл ішінде ғана өтелген. Ал қазіргі 5G желілеріне инвестициялар жабдықтардың қымбаттауына байланысты кемінде сегіз-он жылдан кейін ғана қайтарылады. Сонымен қатар, болжам бойынша, 2025 жылы бесінші буын желілерін енгізуге арналған жаһандық шығындар 1,1 трлн долларды құрайды.

Жаңа байланыс стандарттарын енгізу провайдерлердің табысын күрт арттырмайды. Бұл тұтынушының сәл жоғары жылдамдық үшін айтарлықтай көп төлеуге дайын еместігімен түсіндіріледі. IDC консалтингтік компаниясының зерттеуіне сәйкес, 2024 жылы телеком-операторлардың бір абоненттен түсетін орташа табысы (ARPU) небәрі 2%-ға өсіп, шамамен айына 28 долларды құрады.

IDC сарапшыларының пікірінше, бұл сектордағы компаниялар жабдықты жаңартуға қомақты қаражат салу қажеттілігі мен акционерлерге жоғары нәтижелер көрсетуді қалауы арасында күрделі таңдау алдында тұр. Осы себепті инвесторлар бұл индустриядағы эмитенттердің акцияларын көбіне салынған қаражатты сақтауға арналған консервативті құрал ретінде қарастырады, бірақ қорғаныш активтеріне тән жоғары дивидендтік кірістіліксіз. Дегенмен, осы сектордың жетекші өкілдері – AT&T (T), Verizon (VZ), Comcast (CMCSA), сондай-ақ Vodafone (VOD) – өз акционерлеріне тұрақты түрде пайдасының едәуір бөлігін үлестіреді.

5G желілерінің қамту үлесі АҚШ-та – бұл технологияның әлемдік көшбасшыларының бірі – 68%-ды құрайды

Vodafone: ертеңге үміт

Vodafone өз акцияларын ұстаушыларға жылына екі рет дивиденд төлейді. 2025 жылы бір ADR-ға (америкалық депозитарлық қолхат) 0,55 доллар төлеу жоспарланып отыр, бұл жылдық кірістілік бойынша 4,8%-ға сәйкес келеді.

Компанияда әзірге дивидендті айтарлықтай арттыру мүмкіндігі жоқ: басымдық – бизнесті дамыту және қарыздық жүктемені азайту, ол өткен қаржы жылының соңында 53 млрд еуроға жеткен. Сонымен қатар, соңғы тоғыз жылда Vodafone-ның жылдық орташа табысы 25%-ға қысқарып, 37,45 млрд еуроны құрады. Компания кейбір еуропалық нарықтардан шықты, ал Африка мен Түркиядағы экспансияға салынған инвестициялар әзірге шығындарды өтей алмады.

Қиындықтарға қарамастан, компания акцияларына деген инвестициялық қызығушылық сақталып отыр. Жыл басынан бері олардың бағасы 30%-ға өсіп, 2023 жылдың ортасындағы максимумға қайта оралды. Дегенмен, эмитент әлі де төмен бағаланған болып көрінеді: P/B мультипликаторы (капитализацияның таза активтер құнына қатынасы) 0,5 деңгейінде. Яғни, компания биржада өз активтерінің құнынан шамамен екі есе төмен бағамен саудалануда. Байланыстың жаңа форматтарын енгізу және Африкадағы телекомды дамыту Vodafone дивидендін алдағы жылдары арттыруға үміт береді.

AT&T: пайда күту кезеңінде

AT&T акциялары 2023 жылдың жазында оларды сатып алғандар үшін ең қызықты дивидендтік тарихтың бірі болды. Сол кезде бұл қағаздардың дивидендтік кірістілігі жылдық шамамен 8%-ды құрады. Қазір олар онша тартымды емес: акция бағасы екі есеге жуық өсті, ал дивидендтік кірістілік 4,3%-ға дейін төмендеді.

Компания жалпы пайдасының 58%-ын инвесторларға тоқсан сайын үлестіреді. Алайда төлемдер ұзақ уақыт бойы индекстелген жоқ: олардың жылдық жиынтық көлемі 2022 жылдан бері акцияға шаққанда 0,2775 доллар деңгейінде қалып отыр. Дивидендті арттыру байланыс операторы WarnerMedia стримингтік сервисін іске қосу әрекетінің сәтсіз салдарын еңсергеннен кейін ғана мүмкін болады. Бұл сервис кейін Warner Bros. Discovery (WBD) компаниясына берілді (толығырақ 16–17-беттерде). AT&T директорлар кеңесінің жоспары бойынша акционерлерге жыл сайын әр акцияға $1,11 доллар төлеу көзделген, бірақ ол үшін компания таза пайданы едәуір және тұрақты өсіруге қол жеткізуі тиіс.

Verizon: акционерлер мүдделі

Verizon Communications өз акцияларын ұстаушыларға жоғары дивидендтік кірістілік қамтамасыз етеді, таза пайдасының 60%-дан астамын төлемдерге бағыттайды. Соңғы бес жылда компания акцияларының дивидендтік кірістілігі 12%-ға өсіп, акцияға шаққанда 0,69 долларға жетті, бұл жылдық 6,8% кірістілікке тең. Verizon акциялары 2023 жылдан бері $38–46 доллар аралығындағы кең бүйірлік диапазонда саудалануда. Компания бизнесіне телеком саласына тән ортақ мәселе тән: 2024 жылдың қорытындысы бойынша қарыз көлемі $144 млрд доллардан асты, ал жылдық пайыздық төлемдер $6,5 млрд доллардан жоғары болды. Сонымен қатар, өткен жылдың нәтижесі бойынша дивидендтерге $11 млрд доллардан астам қаражат бағытталды.

2025 жылдың қарашасында Verizon Amazon Web Services (AWS) компаниясымен жаңа буын жасанды интеллектін әзірлеу жөнінде келісім жасасқанын хабарлады. Бұл технология компанияның желілік инфрақұрылымын қайта құруға және шығындарын айтарлықтай қысқартуға мүмкіндік береді. McKinsey аудит компаниясының сарапшыларының пікірінше, жоғары технологияларға басымдық беру Verizon-ға жоғары пайданы сақтауға, демек, жоғары дивидендті қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Кішкентай рекордшылар

Телекоммуникация индустриясында дивидендтік төлемдер бойынша екі таңбалы кірістілікке жақын деңгей ұсынатын компаниялар да бар. Олардың қатарында ATN International (ATNI) және Cogent Communications Holdings (CCOI) бар. Алайда бұл салыстырмалы түрде шағын ойыншылар, олардың қаржылық нәтижелері әлсіз, сондықтан дивидендтік саясаттарының тұрақтылығы үлкен күмән тудырады.

Интернет-провайдер Cogent-тің жылдық табысы шамамен $1 млрд долларды құрайды, ал қарызы $1,7 млрд доллар деңгейінде, дивидендтік кірістілігі жылдық 10,6%. Компания акцияларының бағасы бір жыл ішінде шамамен үш есеге төмендеді. Әсіресе, 2025 жылдың III тоқсанына арналған есепке нарықтың реакциясы өте қатты болды, себебі абоненттік базаның қысқаруына байланысты эмитенттің нәтижелері айтарлықтай нашарлады.

ATN – АҚШ, Кариб бассейні және Бермуд нарықтарында жұмыс істейтін кеңінен әртараптандырылған компания – жағдайы да мәз емес. Биыл оның дивидендтік кірістілігі капитализацияның төмендеуіне байланысты жылдық шамамен 8%-ға жақындады. Бұл телекомның табысы 2023 жылдан бері қысқарып келеді, ал шығындары өсуде. Қарыз көлемі 600 млн долларды құрайды, және оның пайыздық төлемдеріне жылдық кірістің 85%-ы жұмсалады.

Телекомдағы жоғары дивидендтік кірістілікті акцияны дереу сатып алу сигналы ретінде қабылдауға болмайды. Керісінше, бұл компанияны саладағы жалпы трендке қарсы әрекет етуге не мәжбүрлейтінін анықтау үшін себеп болуы тиіс.

Дереккөз: multpl.com