Финансист №2 (30) 2023

Америка Құрама Штаттарындағы криптовалюталарды реттеу күрделене түсуде, бұған Бағалы қағаздар және биржалар жөніндегі комиссия (SEC) және Тауарлар мен фьючерстер саудасы жөніндегі комиссия (CFTC) қабылдаған ірі криптобиржалар мен компанияларға қарсы соңғы әрекеттер дәлел бола бастады.

22 наурызда SEC Coinbase (COIN) биржасына оны сотқа беруді жоспарлап отырғаны туралы хабарлама жіберді. SEC криптоактивтерді бағалы қағаздар деп санайды, сондықтан биржаның жұмысы оның бақылауында болуы керек деп есептейді. Өз кезегінде, 27 наурызда CFTC әлемдегі ең ірі Binance криптовалюта биржасын оның негізін қалаушы және CEO Чанпэн Чжаомен бірге реттеуші танымал криптовалюталарды жатқызатын шикізат тауарлары туралы заңдарды бұзды деп айыптады.

Қазіргі жағдай АҚШ-тағы криптокомпаниялар үшін қалыптасқан операциялық ортаның күрделілігін көрсетеді. Үлкен нарықты бақылау құқығы үшін күресте аталған ведомстволардың әрқайсысы агрессивті әдістерді қолдана отырып, артықшылыққа қол жеткізуге тырысады.

Оның ақыры неге апармақ?

Криптовалюталар. Фото: ашық дереккөздер

Екі биржа — екі тарих

Coinbase жағдайы қызықты, өйткені биржа жария қаржы саласындағы бизнес туралы классикалық түсініктерге сәйкес келуге тырысады. Сонымен, компанияның акциялары NASDAQ-та саудаланады, эмитент аудиттелген есептілікті жариялайды және америкалық брокер-дилерлерді белсенді сатып алады. Дегенмен, бұл компанияны сот органдарымен болған қиындықтардан құтқарған жоқ. Соңғы жылдары Coinbase бірнеше сот процесіне, соның ішінде оның платформасында Bitcoin Cash листингі кезеңінде инсайдерлік сауда-саттыққа қатысты айыптаумен ұжымдық талап арыз бойынша сотқа қатысуға мәжбүр болды.

SEC тағы бір талап қойды — бұл жолы тіркелмеген бағалы қағаздарды, яғни криптовалюталарды ұсынғаны үшін. Сонымен қатар, SEC ерекше қадамға барды: компанияға Wells хабарламасы деп аталатын ескерту жіберді. Онда реттеушінің қызметкерлері бағалы қағаздар туралы заңдарды бұзу ықтималдығы болған жағдайда мәжбүрлеу шараларын қолдануды ұсынатыны айтылған. Бұл әлі ресми айыптау емес, бірақ ол әрі қарайғы сот процесі сияқты жалғасуы мүмкін. Хатқа жауап ретінде Coinbase бағалы қағаздарды орналастырмайтынын және өз клиенттеріне бағалы қағаздар болып табылатын өнімдерді ұсынбайтынын айтты.

Binance, оның бәсекелесі сияқты, әртүрлі елдерде белсенді реттеушілік қысымға тап болып отыр. Чанпэн Чжао АҚШ билігінің ақшаны жылыстатуға қарсы ережелерді сақтамағаны үшін сынына ұшырады. Сондай-ақ жақында Тауарлар мен фьючерстер саудасы жөніндегі комиссия Binance-ке шағым түсіріп, фирма америкалықтарға криптодеривативтермен сауда жасауға рұқсат берді деп мәлімдеді, дегенмен бұл ресми түрде тыйым салынған.

Алайда Binance америкалық билікпен қарым-қатынасты реттеуге үміттенетінін бірнеше рет ашық айтты.

Binance логотипі. Фото: ашық дереккөздер

Реттеушінің жауабы

Қазір АҚШ-тың қадағалау органдары қаржының жаңа саласын әлі толық қамти алмаған қолданыстағы заңнама аясында әрекет етуге тырысуда. Дегенмен, бұл бағытта ілгерілеу бар. 2021 жылдың қарашасында АҚШ үкіметі заңдарға криптовалюта туралы бірнеше ережені қосып, оларға «цифрлық активтер» деген анықтама берді. Жаңа нормативтердің бірі цифрлық активтер брокерлерінің, соның ішінде криптобиржалардың АҚШ-тың Ішкі кірістер қызметіне (IRS) $10 мыңнан астам транзакциялар туралы есеп беру міндетін көздейді. Бұл ережелер 2024 жылғы салық декларациясын тапсыру маусымында жүзеге асырылады деп күтілуде.

Сондай-ақ 2022 жылдың желтоқсанында Қаржылық есептілік стандарттары кеңесі ұйымдарға тиесілі криптовалюта активтерін есепке алу мен ашуға қойылатын жаңа талаптарды талқылайтын отырыс өткізді. Уақыт өте келе бұл құралдар туралы ақпарат қаржылық есептілікке енгізілуі мүмкін.

АҚШ үкіметі криптовалюта айналымы ережелерін белсенді түрде әзірлеуді жалғастыруда. Әрі қарай зерттеу және реттеу талаптарын енгізу үшін ықтимал бағыттары белгіленген жол картасы шығарылды. Бұл аспектілер банктердің криптоактивтерді сақтауына, стейблкойндарды* шығаруға, криптовалютаны баланста орналастыруға және оны банктік несиелер үшін кепіл ретінде пайдалануға қатысты. Джо Байден әкімшілігі сонымен қатар стейблкойндар туралы заң жобаларын ұсынды және цифрлық доллардың пайда болу мүмкіндігі туралы айта бастады, бұл тиісті нормативтік актілер 2023 жылы пайда болуы мүмкін екенін көрсетеді.

*Құны нақты физикалық активке, мысалы долларға, байланған цифрлық монета

Тепе-теңдікті табу

Штаттардағы криптовалюталардың реттеушілік ортасы әлі де күрделі, бірақ тез дамып келеді. Реттеудің күшеюі криптовалютаға инвестиция салумен байланысты тәуекелдерді азайтуы мүмкін болса да, ол саладағы өсу мен инновация мүмкіндіктерін шектей алады және америкалық биржа ойыншылары үшін оған салынатын инвестициялардың тартымдылығын төмендете алады. Қадағалау ведомстволарының міндеті инвесторларды қорғау мен қаржылық технологияларды ілгерілету арасындағы тепе-теңдікті табу болып табылады.

АҚШ-тағы криптовалютаны мемлекеттік реттеу. Фото: ашық дереккөздер