Финансист №1 (29) 2023

Дереккөз: Андрей Нечаевтың жеке архиві

Акциялар нарығы

Нарықтың жоғары құбылмалылығы ақша табуға қосымша мүмкіндік береді. Бірақ бұл негізінен intraday режимінде сауда жасайтын белсенді трейдерлерге қатысты. Бірнеше күн ішінде акциялар бағасының 3–5% немесе одан да көп ауытқуы қысқа мерзімді алыпсатарлық операцияларда үлкен табыс табуға мүмкіндік береді.

Неғұрлым консервативті инвесторлар үшін дивидендтік фишкалар тартымды болып қалады. Көптеген компаниялар, әсіресе шикізат секторы, өткен жылдың қорытындысы бойынша айтарлықтай пайда тапты және қомақты дивидендтер төлеу ықтималдығы жоғары. Бірақ қазір ірі компаниялар пайдасының бір бөлігіне бюджет тапшылығын қаржыландыруда елеулі проблемалары бар мемлекет те үміткер болып отыр.

Сыйақы талап етіңіз

Ұлттық әл-ауқат қорының қоржыны есебінен ғана бюджеттік проблемаларды шешу мүмкін болмайтыны анық, ал Қаржы министрлігі қарыз алуды белсенді түрде арттыра бастайды. Санкцияларға байланысты Батыс капитал нарығы жабық болғандықтан, ішкі нарықтан қарыз алуға тура келеді. Мемлекеттік бағалы қағаздардың, ФҚО, ауқымды шығарылымы оларды табысты орналастыру үшін сөзсіз жоғары кірістілікті талап етеді. Оның өсуінің қосымша факторы Орталық банк жариялаған негізгі мөлшерлеменің ықтимал көтерілуі болады. ФҚО жаңа орналастыруларының кірістілігін арттыру өткен шығарылымдардың бағасын төмендетуге итермелейді. Қазір 2030 жылдан кейін өтелетін көптеген облигациялардың кірістілігі жылдық 10,5–13%-ға жетті, ал жекелеген ФҚО-да, мысалы SU 29006, 29007-де, ол одан да жоғары. Көптеген сарапшылардың бағалауы бойынша 2023 жылдың аяғында ұзақ мерзімді ФҚО кірістілігінің болжамды диапазоны 8,0–9,5% құрайды. Ең сақ инвесторларға қорғаныс құралдарынан, «қысқа» ФҚО-ТК, ФҚО-ИН, ФҚО-АК, және ұзақтығы 5–7 жыл ФҚО-ТК портфелін қалыптастыруды ұсынуға болады. Естеріңізге сала кетейін, қаражатты бондтарға орналастыру арқылы, банктік депозиттен айырмашылығы, купоннан да, бағамның өсуінен де ақша табуға болады.

Мемлекеттің қарыз нарығына шығуы корпоративтік сегментті қысымға алады: ол өзінің бағалы қағаздарын орналастырғаны үшін қосымша сыйлықақы төлеуге немесе бұл шешімнен мүлдем бас тартуға мәжбүр болады. Корпоративтік қарыз алушылар біраз уақыт кідіріс ұстады, алайда өткен жылдың соңына қарай ашық нарықта 3 трлн рубльден астам қаражат тартты. Тек желтоқсан айында рубльдік қарыз алу көлемі 0,86 трлн рубльге жетті. Бұл ресейлік қарыз нарығының бүкіл тарихындағы екінші нәтиже, ол 2021 жылғы көрсеткіштен екі есе дерлік жоғары.

Бірінші эшелондағы корпоративтік бондтар, мысалы Сбер, ЕҚДБ, ДОМ.РФ, 10–10,5% кірістілік береді. Автодор немесе АФК Система сияқты екінші эшелон облигацияларында кірістілік жоғарырақ болады.

Ауыстыру және орналастыру

2022 жылы енгізілген санкциялар қаржы нарығын да айналып өткен жоқ. Соңғы жылдары инвесторлар арасында танымал болған еурооблигациялар құралы күрделі жағдайға тап болды. Негізгі батыс депозитарийлерінің позициясына байланысты эмитенттер өз облигациялары бойынша валюталық төлемдерді жүзеге асыру мүмкіндігінен айырылды.

Ресей билігі компанияларға эмиссияның жаңа проспектісін тіркемей-ақ алмастырушы облигациялар шығаруға рұқсат берді. Бұл инвесторларға шетелдік депозитарийлерде бұғатталған активтер бойынша төлемдер алуға мүмкіндік берді. Түсімдер тиісті валюталардың бағамы бойынша рубльмен жүреді. Газпром мен ЛУКОЙЛ, сондай-ақ бірқатар корпорациялар осындай қағаздар шығарды.

Сарапшылар еурооблигацияларды әрі қарай Ресейге ауыстыруды күтеді. Көптеген компаниялар оларды орналастыруға қадам басуда. Бұл нарықтың өтімділігі артып, құбылмалылығы төмендеп келеді.

Бұл қағаздар құралды валютаға байлауды қалайтын инвесторлар үшін тартымды. Әрине, бұл квазивалюталық құралдар, өйткені оларды сатып алу, сондай-ақ олар бойынша төлемдер рубльмен жүзеге асырылады. Алайда купондар да, өтеу төлемдері де эмиссияның бастапқы валютасының бағамына байланысты және сонымен бірге сыртқы институттар тарапынан шектеулер тәуекелдерінен ада. Қалай болғанда да, валюталық шоттар мен банктердегі депозиттер бойынша нөлдік немесе тіпті теріс ставкалармен салыстырғанда, мұндай облигациялар тартымды көрінеді.

Қорытындылай келе, беретін кеңесім: инвестициялау құралдарын таңдағанда, жұмыртқаларды бір себетке жинамаңыз — портфеліңізді әртараптандырыңыз.